Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Vlekwanglooftiran
Vlekwanglooftiran | Phylloscartes ventralis
Mottle-cheeked Tyrannulet | Orejerito oliváceo | Borboletinha-do-mato
De vlekwanglooftiran is een kleine, beweeglijke tiran van de bergbossen van de Yungas, die verder voorkomt in het zuidoosten van Brazilië en het noordoosten van Argentinië. Hij foerageert horizontaal op takken, vaak met de staart iets geheven en de vleugels kort trillend, en sluit zich bijna steeds aan bij gemengde groepen. De gevlekte wang geeft hem zijn naam.
Geluid
Een snelle, droge, licht afdalende triller en korte, scherpe tsip- of tsit-roepjes.
Opname: rudy gelis — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12 cm, met een smalle, donkere snavel met lichte ondersnavel. Bovendelen olijfgroen, kruin iets grijzer. Een smalle, lichte wenkbrauwstreep en een grijs en geelwit gevlekte wang met een donkere halvemaan achter de oorstreek. Twee gele vleugelstrepen en geelgerande slagpennen. Keel geelwit, borst geel met olijfkleurige waas, buik helderder geel. Seksen gelijk; jongen doffer.
Verwarringssoorten
De boliviaanse vliegenpikker Zimmerius bolivianus heeft een kortere snavel, een licht oog en geen gevlekte wang. De geelbuiktachuri Mecocerculus minor heeft roomkleurige tot okerkleurige vleugelstrepen en een duidelijke witte wenkbrauwstreep. De marmerwanglooftiran Pogonotriccus ophthalmicus zit rechtop, tilt één vleugel op en heeft een sterker gemarmerd gezicht. Parkers looftiran Phylloscartes parkeri leeft lager en heeft een kaneelkleurig gezicht.
Leefgebied
Het bladerdak en de middelste etage van vochtig bergbos en nevelwoud, ook bosranden en hoge struiken langs beken, ruwweg tussen 1200 en 2600 m. Pikt kleine insecten van bladeren, vaak na een korte sprong of fladdervlucht. Bouwt een bolvormig nest van mos en plantenvezels met een zij-ingang.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia en Ecuador: ontbreekt. Peru: aan de oostflank van de Andes in het centrale en zuidelijke deel van het land, zuidwaarts tot Puno. Bolivia: in de Yungas van La Paz, Cochabamba en Santa Cruz en zuidelijker in de bergbossen langs de oostflank. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië, en een aparte stand in het zuidoosten van Brazilië, Paraguay, Uruguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Volg gemengde groepen in de Yungas op 1500–2500 m, bijvoorbeeld langs wegen door bergbos in La Paz of Cochabamba; let op een klein olijfgroen tirannetje dat horizontaal over de takken loopt.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Ruim verspreid en plaatselijk talrijk; houdt stand in bosranden en secundair bos zolang er voldoende boom- en struikopslag overblijft.
Wetenschappelijke naam
Phylloscartes ventralis | (Temminck, 1824)
Temminck beschreef de soort in 1824 als Muscicapa ventralis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Phylloscartes werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam combineert Grieks phullon, 'blad', met skairō, 'huppelen, dansen'. Latijn ventralis betekent 'van de buik', waarschijnlijk naar de gele onderzijde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ipanema, São Paulo, Brazilië.