Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Vuurtopaaskolibrie
Vuurtopaaskolibrie | Topaza pyra
Fiery Topaz | Topacio de fuego | Topázio-de-fogo
De vuurtopaaskolibrie is een van de grootste kolibries van het Amazonelaagland. Het mannetje is glanzend rood en oranje, met een zwarte kop en twee lange, gekruiste staartpennen. Hij leeft vooral langs schaduwrijke bosbeken en zwartwaterrivieren in het noordwesten van het Amazonegebied.
Geluid
Meestal vrij stil. Roept met droge, scherpe tsjik-tonen en korte, twitterende reeksen, vooral bij achtervolgingen boven het water.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
Mannetje met de verlengde staartpennen 20–23 cm, vrouwtje ongeveer 13 cm; de snavel is zwart en licht gebogen. Het mannetje heeft een fluweelzwarte kop en een glanzend groene keel met een goudgeel midden. Rug, borst en buik zijn glanzend rood tot oranjerood. De staart is donker paarsachtig, met twee lange, smalle middelste pennen die elkaar kruisen. Het vrouwtje is groen, met een glanzende, roodachtige keelvlek en een donkere staart zonder verlengde pennen.
Verwarringssoorten
De verwante Topaza pella lijkt sterk, maar het mannetje heeft roodbruine buitenste staartpennen; die soort leeft verder naar het oosten, in de Guyana's en het oosten van het Amazonegebied, en ontbreekt in het gidsgebied. Het vrouwtje kan lijken op andere grote groene kolibries, zoals vrouwtjes van de witnekkolibrie Florisuga mellivora, maar die hebben een geschubde keel zonder rode vlek en een kortere staart met witte punten.
Leefgebied
Bos langs zwartwaterrivieren en kleine bosbeken, overstroomd bos (igapó) en de randen van terra-firmebos in het laagland, tot ongeveer 500 m. Foerageert vooral in de kronen en boven het water, bezoekt bloeiende bomen en lianen en vangt insecten in de lucht. Mannetjes verdedigen bloeiende bomen tegen andere kolibries.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het zuidoosten, in het Amazonegebied en het stroomgebied van de Orinoco ten oosten van de Andes. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het noorden van het Amazonelaagland, vooral in Loreto. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela en het noordwesten van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Vaar of loop langs zwartwaterbeken en kijk naar bloeiende bomen boven het water, bijvoorbeeld in het oosten van Ecuador of rond Iquitos in Peru. Mannetjes gebruiken vaak een vaste zitplaats op een kale tak boven een beek.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied ligt grotendeels in weinig verstoord regenwoud.
Wetenschappelijke naam
Topaza pyra | (Gould, 1846)
Gould beschreef de soort in 1846 als Trochilus (Topaza) pyra; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Topaza werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Latijn topazus (Grieks topazos), 'topaas', naar de goudkleurig glanzende keel. De soortnaam komt van Grieks pur, 'vuur', naar het vuurrode verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Negro, Brazilië.