Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Witnekkolibrie

Witnekkolibrie | Florisuga mellivora

White-necked Jacobin | Colibrí nuca blanca | Beija-flor-azul-de-rabo-branco

De witnekkolibrie is een vrij grote kolibrie van het warme laagland. Het mannetje heeft een blauwe kop, een witte halve maan in de nek en een bijna geheel witte staart. Hij foerageert vaak hoog in het bladerdak en langs bosranden en vangt veel insecten in de lucht. Vrouwtjes zijn wisselend gekleurd: een deel van hen draagt een kleed dat op dat van het mannetje lijkt.

Witnekkolibrie (Florisuga mellivora)
Foto: The Lilac Breasted Roller from Sullivan's Island, United States — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, dunne tsie-tonen en reeksen scherpe, piepende roepen, vaak vanaf een hoge zitplaats; bij achtervolgingen droge, tjilpende tonen.

Luister: ZangXC418923

Opname: Brice de la Croix — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, met een rechte, zwarte snavel van middelmatige lengte. Het mannetje heeft kop, keel en borst glanzend donkerblauw, een witte band op de achternek en een groene rug. De buik is wit. De staart is wit met een smalle zwarte rand aan de top; in de vlucht valt het wit van de staart op. Het vrouwtje is groen van boven; keel en borst zijn groen en grijswit geschubd, de buik is wit en de staart is groen met een donkere band en witte punten. Sommige vrouwtjes hebben een kleed dat sterk op dat van het mannetje lijkt. Jonge vogels hebben een rossige zweem aan de zijkanten van de keel.

Verwarrings­soorten

Het mannetje is door de combinatie van blauwe kop, witte nekband en witte staart niet te verwarren. Vrouwtjes van bosnimfen, zoals de vorkstaartbosnimf Thalurania furcata en de kroonbosnimf Thalurania colombica, zijn effen grijs van onder, zonder geschubde keel, en hebben een donkere, gevorkte staart. De zwartoorelfkolibrie Heliothryx auritus is helder wit van onder, met een zwart oorvlak en een lange staart met witte buitenste pennen.

Leefgebied

Bladerdak en randen van vochtig laaglandbos, open plekken, rivieroevers, secundair bos en plantages met schaduwbomen, van zeeniveau tot ongeveer 1000 m, plaatselijk hoger. Bezoekt bloeiende bomen en epifyten hoog in het bos en jaagt op insecten met korte vluchten boven het bladerdak of boven water. Het nest is een klein napje van plantenpluis op een blad of een dunne tak.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland aan beide kanten van de Andes, van de Pacifische kust en het Caribische laagland tot het Amazonegebied. In Ecuador in het westelijke en het oostelijke laagland. In Peru in het Amazonelaagland en de voetheuvels van de Andes. In Bolivia in het laagland van het noorden en midden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico door Midden-Amerika tot Venezuela, de Guyana's, Trinidad en Tobago en het Braziliaanse Amazonegebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk bij bloeiende bomen aan bosranden en langs rivieren; vanaf een uitkijktoren of een brug zie je het bladerdak van bovenaf. Hij komt regelmatig naar voederflessen bij lodges in het laagland.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en gebruikt ook bosranden en secundair bos.

Wetenschappelijke naam

Florisuga mellivora | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Trochilus mellivorus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Florisuga werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Latijn flos (floris), 'bloem', met sugere, 'zuigen'. De soortnaam combineert Latijn mel, 'honing', met -vorus, 'etend': 'honingetend'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.