Alle soorten › Stormvogelachtigen › Zuidelijke stormvogeltjes › Wilsons stormvogeltje

Wilsons stormvogeltje | Oceanites oceanicus

Wilson's Storm Petrel | Paíño de Wilson | Alma-de-mestre

Wilsons stormvogeltje is een klein, donker stormvogeltje met een witte stuit, dat broedt rond Antarctica en op de eilanden in het zuiden van de oceanen. Het wordt gerekend tot de talrijkste zeevogels ter wereld. Na het broedseizoen trekt het naar het noorden; in het gidsgebied leeft vooral de kleinere ondersoort chilensis, die in de Humboldtstroom voor Peru en Ecuador op zee verblijft.

Wilsons stormvogeltje (Oceanites oceanicus)
Foto: JJ Harrison — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Op zee meestal stil; bij het foerageren soms een zacht, kwetterend geluid. Op de broedplaatsen krassende en ratelende roepen uit de nestholen.

Luister: RoepXC882186

Opname: Fabrice Schmitt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16–18 cm, met vrij korte, afgeronde vleugels, een rechte staart en lange poten die in de vlucht voorbij de staart uitsteken; de zwemvliezen zijn geel, maar zelden te zien. Het verenkleed is roetzwart tot zwartbruin, met een lichte diagonale band over de bovenvleugel. De witte stuitband is breed en loopt door tot op de flanken en de onderstaartdekveren. Vogels van de ondersoort chilensis zijn kleiner en hebben vaak lichte vlekken op de ondervleugel en soms wat wit op de buik. De vlucht is fladderend, met korte glijvluchten; bij het foerageren hangt de vogel met geheven vleugels boven het water en tikt met de poten op het oppervlak. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Het sierlijk stormvogeltje Oceanites gracilis is kleiner, met een witte vlek midden op de buik; vogels van de ondersoort chilensis met wit op de buik moet je daarom goed bekijken voordat je ze op naam brengt. Het galapagosstormvogeltje Hydrobates tethys heeft langere, spitsere vleugels, een grotere, driehoekige witte stuit en poten die niet voorbij de staart uitsteken. Het Madeirastormvogeltje Hydrobates castro is groter, met een smallere stuitband, een licht gevorkte staart, korte poten en een scherende vlucht. Het humboldtstormvogeltje Hydrobates markhami is groter en geheel donker, met een gevorkte staart.

Leefgebied

Open zee en vooral het koele, voedselrijke water van de Humboldtstroom boven het continentaal plat, vaak in groepen en regelmatig in zicht van de kust. Pikt kleine kreeftachtigen, zoals krill, kleine vis en vetdeeltjes van het wateroppervlak en volgt vissersboten en walvisachtigen. Broedt niet in het gidsgebied; buiten het gidsgebied nestelt het in rotsspleten en holen op kusten en eilanden van Antarctica, de subantarctische eilanden en in Vuurland.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru een algemene gast op zee langs de hele kust, vooral in de zuidelijke winter, met het hele jaar door vogels aanwezig. In Ecuador voor de kust en in kleinere aantallen rond de Galápagos. In Colombia op zee voor de Pacifische kust, en voor de Caribische kust als doortrekker van de nominaatvorm in de noordelijke zomer. Niet in Bolivia. Broedt rond Antarctica, op de eilanden in het zuiden van de oceanen en in Vuurland en trekt buiten de broedtijd naar het noorden in de Stille, de Atlantische en de Indische Oceaan.

  • Jaarrond
  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Ga mee met een pelagische tocht vanuit bijvoorbeeld Pucusana, Callao of Lima in Peru; de soort komt af op visolie en visresten die achter de boot in het water worden gegooid. Vanaf de kust zijn ze soms te zien boven de branding en in baaien, vooral bij harde wind.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd; de wereldstand telt vele miljoenen vogels. Op de broedplaatsen kunnen ingevoerde roofdieren en sneeuwval in de nestholen het broedsucces verlagen.

Wetenschappelijke naam

Oceanites oceanicus | (Kuhl, 1820)

Kuhl beschreef de soort in 1820 als Procellaria oceanica; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Oceanites werd in 1840 ingevoerd door Keyserling & Blasius. De geslachtsnaam komt van Grieks Ōkeanitēs, naar de Oceaniden, de zeenimfen die dochters waren van Oceanus. De soortnaam is Latijn oceanicus, 'van de oceaan'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zuid-Georgia.