Alle soorten › Stormvogelachtigen › Albatrossen › Chathamalbatros

Chathamalbatros | Thalassarche eremita

Chatham Albatross | Albatros de Chatham | Albatroz-de-chatham

De chathamalbatros broedt uitsluitend op één rotseiland, The Pyramid, bij de Chathameilanden ten oosten van Nieuw-Zeeland. Na de broedtijd steekt een groot deel van de populatie de Stille Oceaan over naar de Humboldtstroom voor Peru en Chili. Van de grijskoppige Thalassarche-albatrossen van de oostelijke Stille Oceaan heeft hij de donkerste kop.

Chathamalbatros (Thalassarche eremita)
Foto: Owheelj — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Op zee meestal stil; bij het gedrang om voedsel krassende geluiden.

Luister: RoepXC1058884

Opname: Cam Maclean/David Boyle — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

90 cm, een middelgrote tot grote albatros. Kop en hals zijn egaal donker leigrijs, zonder licht voorhoofd. Rug, bovenvleugel en staart zijn donker grijsbruin, romp en onderdelen wit. De snavel is helder geel, met een donkere vlek aan de punt van de ondersnavel. De ondervleugel is wit met smalle zwarte randen en een kleine zwarte duimvlek aan de basis van de voorrand. Jonge vogels hebben een grijze kop en een grijsachtige snavel met een donkere punt, en lijken dan sterk op jonge salvins albatrossen.

Verwarrings­soorten

Salvins albatros Thalassarche salvini heeft een lichtere, zilvergrijze kop met een bleek voorhoofd en een bleke, grijsgroene snavel. Bullers albatros Thalassarche bulleri is kleiner, met een lichtgrijze kop, een wit voorhoofd en een zwarte snavel met gele randen. De wenkbrauwalbatros Thalassarche melanophris heeft een witte kop en brede donkere ondervleugelranden.

Leefgebied

Open oceaan boven het continentaal plat en de plaatrand, in koel, voedselrijk water. Eet vis, inktvis en kreeftachtigen, en volgt vissersschepen. Broedt op de kale, steile rotshellingen van één eiland; het nest is een kegel van modder, guano en plantenresten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied een niet-broedende gast op zee voor Peru, vooral in de zuidelijke winter; onvolwassen vogels ook in andere maanden. Ten noorden van Peru zeldzaam. Niet in Bolivia en niet geregeld rond de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt hij alleen op The Pyramid bij de Chathameilanden (Nieuw-Zeeland); buiten de broedtijd ook op zee voor de kust van Chili.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op pelagische tochten vanuit Callao of Pucusana, tussen salvins albatrossen; let op de egaal donkere kop en de gele snavel.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. Doordat de hele populatie op één eiland broedt, is de soort gevoelig voor stormen die de begroeiing en de nesten beschadigen; daarnaast sterven vogels als bijvangst in de visserij.

Wetenschappelijke naam

Thalassarche eremita | Murphy, 1930

Murphy beschreef de soort in 1930 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Thalassarche werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks thalassa, 'zee', en arkhē, 'heerschappij', dus 'heerser over de zee'. De soortnaam komt van Latijn eremita, 'kluizenaar', naar de afgelegen broedplaats op de Chathameilanden. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pyramid Rock bij Pitt Island, Chathameilanden, Nieuw-Zeeland.