Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Witbuikdikbekje

Witbuikdikbekje | Sporophila leucoptera

White-bellied Seedeater | Semillero ventriblanco | Chorão

Het witbuikdikbekje is een vrij groot, grijs-wit dikbekje van natte graslanden, moerassen en savannes in het binnenland van Zuid-Amerika. Het mannetje valt op door de witte onderdelen, een witte vleugelspiegel en een doffe, oranjeachtige snavel. In het gidsgebied leeft het vooral in de savannes van het Boliviaanse laagland.

Witbuikdikbekje (Sporophila leucoptera)
Foto: Dario Sanches from São Paulo, Brazil — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een langzame reeks heldere, wat klagende fluittonen die vaak dalen in toonhoogte; de Braziliaanse naam chorão ('huiler') verwijst ernaar. De roep is een kort tsjip.

Luister: ZangXC859411

Opname: Dante Buzzetti — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm, met een dikke, gebogen snavel, bij het mannetje dof oranje tot roze-oranje. Het mannetje is van boven donkergrijs (in Bolivia en Peru soms bijna zwartachtig), met een witte vleugelspiegel; de onderdelen zijn helder wit. Het vrouwtje is van boven bruin, van onderen lichter geelbruin, met een donkerdere snavel en zonder of met een kleine vleugelspiegel. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

Het loodgrijs dikbekje Sporophila plumbea is kleiner, egaler grijs, ook van onderen grijzer, met een donkere snavel en een witte vlek onder de snavel. Het blauwgrijs dikbekje Sporophila intermedia is van onderen grijs, niet wit. Het witsterdikbekje Sporophila lineola is kleiner, met een zwarte rug en kop en witte baardstrepen. Vrouwtjes zijn te onderscheiden van die van kleinere dikbekjes door de grotere, zwaardere snavel.

Leefgebied

Hoog gras, ruigte en struikgewas in en langs moerassen, natte graslanden, meeroevers en savannes, ook langs rivieren; in het laagland, meestal onder 500 m. Eet vooral graszaden. Het nest is een kom in struikgewas of hoog gras.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia in het laagland, vooral in de savannes van Beni en Santa Cruz. In Peru plaatselijk in het Amazonelaagland, vooral in het zuidoosten (Madre de Dios). Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten en midden van Brazilië, Paraguay, het noordoosten van Argentinië en plaatselijk in Suriname.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in Bolivia in de savannes en moerassen van Beni, en in Peru op de Pampas del Heath, in hoog gras en struikgewas langs water. Zingende mannetjes zitten vaak boven op een struik of een hoge grashalm.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverbreid; plaatselijk spelen het droogleggen van moerassen, branden en vangst als kooivogel een rol.

Wetenschappelijke naam

Sporophila leucoptera | (Vieillot, 1817)

Vieillot beschreef de soort in 1817 als Coccothraustes leucoptera; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sporophila werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks sporos, 'zaad', en philos, 'houdend van'. De soortnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en pteron, 'vleugel', naar de witte vleugelspiegel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.