Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Witbuikmiervogel

Witbuikmiervogel | Myrmeciza longipes

White-bellied Antbird | Hormiguero ventriblanco | Formigueiro-de-barriga-branca

De witbuikmiervogel is een grondminnende miervogel van drogere bossen en struwelen in het noorden van Zuid-Amerika. In het gidsgebied leeft hij alleen in Colombia. Hij loopt en huppelt over de bosbodem, gooit bladeren om en volgt geregeld zwermen trekmieren.

Witbuikmiervogel (Myrmeciza longipes)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang van het mannetje is een luide, snelle, dalende reeks tonen die eindigt in enkele tsjoew-tonen; het vrouwtje zingt een kortere versie. Roepen zijn een kort, vloeiend geratel en een dunne, dalende fluittoon.

Luister: ZangXC1071767

Opname: Sue Riffe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15 cm, met lange, roze-grijze poten en een vrij korte staart. Het mannetje is kaneelroodbruin op kruin, bovendelen, vleugels en staart, met een zwarte kopzijde, keel en bovenborst, een witte onderborst en buik en geelbruine flanken en onderstaartdekveren. Het vrouwtje heeft vergelijkbare bovendelen, met zwarte bandjes op de vleugeldekveren, een donkerbruine kopzijde, een witte kin en een okergele keel, borst en flanken. Ondersoorten verschillen in de hoeveelheid zwart op de onderzijde; in het bovenste Magdalenadal hebben mannetjes een grijze kruin, in Meta grote zwarte vlekken op de vleugeldekveren.

Verwarrings­soorten

De bruinrugmiervogel Poliocrania exsul leeft ten westen van de Andes in vochtiger bos; hij is donker kastanjebruin, met een blauwe naakte huid rond het oog en zonder witte buik. De grijskruinmiervogel Sipia laemosticta heeft een grijze kop, een rode iris en witte stippen op de vleugel. De tiranmiervogel Cercomacroides tyrannina is grijs (mannetje) of bruin met een okergele onderzijde (vrouwtje), leeft hoger in de vegetatie en heeft geen zwarte keel en witte buik.

Leefgebied

Bodem en onderlaag van vrij vochtig, half bladverliezend bos, ook droog bos, galerijbos en struikrijk secundair bos; tot ongeveer 1800 m, meestal lager. Foerageert alleen, in paren of in familiegroepjes op de grond en tot ongeveer 1 m daarboven; gooit strooisel om en pikt prooi van de onderkant van bladeren. Volgt geregeld trekmieren, maar is er niet van afhankelijk. Het nest is een kom van takjes en worteltjes, met fijnere vezels bekleed; het legsel telt waarschijnlijk twee eieren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het noorden, van het uiterste noorden van Chocó tot La Guajira; in het bovenste Magdalenadal; op de oostflank van het noordelijke deel van de Oostelijke Andes; en ten oosten van de Andes in Meta. Ontbreekt in Ecuador, Peru en Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, Trinidad, Guyana en het noorden van Brazilië (Roraima), en in het oosten van Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in droog en galerijbos in het Caribische laagland van Colombia of aan de rand van de Llanos in Meta; de luide, dalende zang klinkt vanaf de grond. Bij een zwerm trekmieren is de kans het grootst om hem te zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Verdraagt secundair bos en bosranden, maar droog bos in Colombia is sterk versnipperd.

Wetenschappelijke naam

Myrmeciza longipes | (Swainson, 1825)

Swainson beschreef de soort in 1825 als Drymophila longipes; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myrmeciza werd in 1841 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Grieks murmēx, murmēkos, 'mier', en izō, 'op de loer liggen'. De soortnaam komt van Latijn longus, 'lang', en pes, 'voet', naar de lange poten. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Trinidad.