Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Zwartkuifmierklauwier
Zwartkuifmierklauwier | Sakesphorus canadensis
Black-crested Antshrike | Batará crestinegro | Choca-de-crista-preta
De zwartkuifmierklauwier is een middelgrote mierklauwier met een spitse kuif uit droge en halfvochtige bossen, struweel en mangroven van het noorden van Zuid-Amerika. Het mannetje heeft een zwarte kop en borst, het vrouwtje een roodbruine kuif. In het gidsgebied leeft hij vooral in het noorden en oosten van Colombia, met een kleine, afgezonderde stand langs de Amazone in het noordoosten van Peru.
Geluid
De zang is een reeks heldere, fluitende tonen die versnelt en in toonhoogte stijgt, soms met een kort, nasaal slot. Daarnaast korte, raspende roepjes.
Opname: Tristan Guillebot de Nerville — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16 cm, met een spitse kuif en een vrij zware, gehaakte snavel. Het mannetje heeft een zwarte kop, kuif, keel en middenborst; de rug is kaneelbruin, de vleugels zijn zwart met witte randen aan de dekveren en de staart is zwart met witte punten. De zijkanten van borst en buik zijn grijswit. Het vrouwtje heeft een roodbruine kuif, een zwart-wit gestreepte wang, roodbruine bovendelen en vleugels en een lichte, okergele onderzijde met fijne strepen op de keel.
Verwarringssoorten
De gebandeerde mierklauwier Thamnophilus doliatus is fijn zwart-wit gebandeerd (mannetje) of egaal kaneelbruin (vrouwtje), zonder zwarte kop. De grote mierklauwier Taraba major is groter, met een witte onderzijde bij beide seksen. Het vrouwtje van de streepkuifmierklauwier Thamnophilus multistriatus is onderaan zwart-wit gebandeerd.
Leefgebied
Droog en halfvochtig bos, doornstruweel, galerijbos in de llanos, mangroven en de randen van várzea en riviereilanden; van zeeniveau tot ongeveer 1000 m. Zoekt in paren in de middenlaag en het lagere bladerdak naar insecten. Het nest is een kommetje in een gaffel.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het Caribisch laagland, het Magdalenadal, de llanos van het oosten en langs de Orinoco, en plaatselijk langs de Amazone bij Leticia. Peru: alleen in het uiterste noordoosten, langs de Amazone in Loreto nabij de grens met Colombia. Ontbreekt in Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en het noorden van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs bosranden, in struweel en in galerijbos van de llanos en het Caribisch laagland naar paren die door de middenlaag trekken; de fluitende, stijgende zang is ver hoorbaar.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk algemeen en verdraagt gedegradeerd bos en struweel.
Wetenschappelijke naam
Sakesphorus canadensis | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Lanius canadensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sakesphorus werd in 1918 ingevoerd door Chubb. De geslachtsnaam komt van Grieks sakesphoros, 'schilddragend', van sakos, 'schild', en -phoros, 'dragend'. De soortnaam verwijst naar Canada, een vergissing van Linnaeus: de soort komt daar niet voor. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.