Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Withalsmierklauwier
Withalsmierklauwier | Thamnophilus bernardi
Collared Antshrike | Batará collarejo | Choca-de-coleira
De withalsmierklauwier is een gekuifde mierklauwier van het droge noordwesten van het gidsgebied, van West-Ecuador tot Noordwest-Peru en het Marañóndal. Beide seksen hebben een lichte halsband. De soort werd vroeger in het geslacht Sakesphorus geplaatst.
Geluid
Een langzame, versnellende reeks diepe, blaffende tonen; in het Marañóndal veel sneller, met duidelijke begin- en slottonen. Daarnaast een tweedelige roep met een rollend tweede deel en klagende, miauwende roepen.
Opname: Leonardo Ordóñez-Delgado — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
17 cm, met een duidelijke kuif, een zware, gehaakte snavel en een kastanjebruin oog. Het mannetje heeft een zwarte kruin en kuif met witte vlekjes op het voorhoofd, een zwart gezicht, een witte halsband die overgaat in de witte onderdelen, en een zwarte, wit geschubde keel die als een punt naar de borst doorloopt; de bovendelen zijn dof roodbruin, de staart is zwart met witte punten. Het vrouwtje heeft een roodbruine kuif, een grijs gezicht met fijne witte streepjes, een geelbruine halsband, een donker roodbruine rug en geelbruine onderdelen. In het Marañóndal (ondersoort shumbae) is het mannetje grijsbruiner van boven met minder zwart op de keel, en het vrouwtje bleker.
Verwarringssoorten
Chapmans gebandeerde mierklauwier Thamnophilus zarumae is kleiner, heeft gebandeerde onderdelen en geen halsband, en leeft vooral hoger op de hellingen. De westelijke gevlekte mierklauwier Thamnophilus atrinucha heeft geen kuif of halsband; het mannetje is leigrijs met witte vleugelvlekken, en de soort leeft in vochtig bos. Het vrouwtje van de zwartkuifmierklauwier Sakesphorus canadensis lijkt op dat van de withalsmierklauwier, maar die soort komt in het droge noordwesten niet voor.
Leefgebied
Loofverliezend droogbos, doornstruweel en struikrijk secundair bos, meestal tot 1500 m, plaatselijk hoger (in Ecuador tot ruim 1800 m, in het Marañóndal tot bijna 2000 m). Foerageert in paren, soms in gemengde groepen, meestal op of dicht bij de grond, en pikt insecten van takken, stammen en strooisel. Het nest is een diepe, losjes gevlochten kom van droog gras en stengels, opgehangen in een tak-vork tot 2 m hoogte; de broedtijd valt in het regenseizoen (ongeveer februari–mei). Nesten worden soms geparasiteerd door de glanskoevogel.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Ecuador: in het westen, van Manabí en Guayas zuidwaarts tot El Oro en Loja. Peru: in het droge noordwesten, van Tumbes zuidwaarts tot het noorden van Ancash, en (ondersoort shumbae) in de droge dalen van de Marañón en de Chinchipe in Cajamarca en Amazonas. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in het droogbos van Zuidwest-Ecuador en van Tumbes en Piura; in het Marañóndal in struikrijk droogbos rond Jaén en Balsas. In het natte seizoen zingen de vogels veel.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd; vrij algemeen tot algemeen. De populatie van het Marañóndal heeft een klein verspreidingsgebied en wordt soms als aparte soort beschouwd, die dan als kwetsbaar geldt; aantasting van het droogbos is daar de voornaamste bedreiging.
Wetenschappelijke naam
Thamnophilus bernardi | Lesson, 1844
Lesson beschreef de soort in 1844 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Thamnophilus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks thamnos, 'struik', en philos, 'liefhebbend': struikminnaar. De soortnaam eert kapitein Bernard, een Franse zeevaarder en verzamelaar uit Bordeaux. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guayaquil, Ecuador.