Alle soorten › Zangvogels › Bekardes en tityra's › Witkeeldwergcotinga
Witkeeldwergcotinga | Iodopleura isabellae
White-browed Purpletuft | Yodopleura cejiblanca | Anambezinho
De witkeeldwergcotinga is een kleine, gedrongen vogel van het kronendak in het Amazonelaagland, met lange, spitse vleugels en een korte staart. Hij zit vaak lang stil op kale takken boven in hoge bomen en vangt van daaruit insecten in de vlucht. De paarse veerplukjes aan de borstzijden waaraan de groep zijn Engelse naam ontleent, zijn bij het mannetje meestal verborgen onder de vleugel.
Geluid
Meestal stil. Geeft hoge, dunne, fluitende tonen, zoals een zacht tsiee, afzonderlijk of in korte reeksen, vooral vanaf een hoge zitplaats.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11–12 cm, met een korte, brede snavel, lange vleugels en een korte staart. De bovendelen zijn donker grijsbruin, met een witte band over de stuit. Op de kop een witte vlek voor het oog, een witte streep achter het oog en een witte baardstreep, die de donkere wang afbakenen. De keel en het midden van de onderdelen zijn wit, de flanken en borstzijden breed bruin. Het mannetje heeft aan de borstzijden een plukje paarse veren, bij het vrouwtje zijn die wit. Jonge vogels zijn van boven licht geschubd.
Verwarringssoorten
De zwaluwbaardkoekoek Chelidoptera tenebrosa zit op dezelfde soort kale takken en heeft ook een witte stuit, maar is groter, vrijwel geheel zwart, met een roodbruine buik en zonder witte strepen op de kop. In het gidsgebied komt geen andere dwergcotinga voor; de verwante bruine dwergcotinga Iodopleura fusca leeft in de Guyana's.
Leefgebied
Het kronendak en de randen van vochtig laaglandbos, zowel terra firme als várzea, en open plekken en rivieroevers met hoge, deels dode bomen. Meestal onder 600 m. Eet kleine vruchten, onder meer van maretakachtigen, en insecten die hij in korte vluchten vanaf een zitplaats vangt. Het nest is een heel klein, ondiep kommetje boven op een horizontale tak hoog in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Amazonelaagland in het zuidoosten. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het laagland ten oosten van de Andes. In Bolivia in het laagland in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela en in het Amazonegebied van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek vanaf uitkijktorens, rivieroevers en open plekken de kale toppen van hoge bomen af. De vogels zitten daar vaak lange tijd rechtop en maken korte vluchtjes, zodat je ze met een telescoop goed kunt volgen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot en grotendeels bebost; de soort is afhankelijk van bos met hoge bomen en verdwijnt bij grootschalige ontbossing.
Wetenschappelijke naam
Iodopleura isabellae | Parzudaki, 1847
Parzudaki beschreef de soort in 1847 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Iodopleura werd in 1839 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam komt van Grieks iōdēs, 'violetkleurig', en pleura, 'zijde, flank', naar de paarse veerpluimen op de flanken van het mannetje. De soortnaam eert Isabelle Thirion, de echtgenote van Eugène Thirion; in de beschrijving van 1847 staat dat de soort aan haar is opgedragen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Carlos de Río Negro, Amazonas, Venezuela.