Alle soorten › Zangvogels › Bekardes en tityra's › Zwartstaarttityra
Zwartstaarttityra | Tityra cayana
Black-tailed Tityra | Titira colinegra | Anambé-branco-de-rabo-preto
De zwartstaarttityra is een gedrongen, grootkoppige vogel van de bosranden in het laagland ten oosten van de Andes. Het mannetje is zilverwit met een zwarte kap, zwarte vleugels en staart en rode naakte huid rond het oog en aan de snavelbasis. Paren zitten vaak samen op kale takken boven het kronendak en laten daarbij droge, knorrende geluiden horen.
Geluid
Droge, nasale, knorrende geluiden, zoals rek of zzrrt, vaak in korte reeksen en door beide vogels van een paar. Doet aan het kwaken van een kikker denken.
Opname: Jeremy Minns — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
20–22 cm, met een grote kop en een zware snavel, die rood is met een zwarte punt. Rond het oog een vlek rode naakte huid. Het mannetje is van boven licht zilvergrijs en van onder wit, met een zwarte kap die de hele kruin en de kop tot onder het oog bedekt; vleugels en staart zijn geheel zwart. Het vrouwtje heeft ook een zwarte kap, maar de rug is bruingrijs met donkere strepen en de borst is wit met fijne donkere strepen. Jonge vogels zijn bruiner, met minder zwart op de kop.
Verwarringssoorten
De maskertityra Tityra semifasciata heeft alleen een zwart masker rond snavel en oog en een lichte kruin, en een grijze staart met een brede zwarte band. De zwartkruintityra Tityra inquisitor is kleiner, heeft een geheel zwarte snavel zonder rode huid en een witte wang onder de zwarte kruin; het vrouwtje heeft roodbruine wangen.
Leefgebied
Het kronendak en de randen van vochtig laaglandbos, open plekken met hoge, dode bomen, galerijbos en oude aanplant met verspreide bomen. Meestal onder 1000 m. Eet vooral vruchten, aangevuld met grote insecten. Broedt in een oud spechtenhol of een natuurlijke holte hoog in een dode boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia ten oosten van de Andes, in de llanos en het Amazonelaagland. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het laagland ten oosten van de Andes. In Bolivia in het laagland in het noorden en oosten. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs bosranden en open plekken de kale toppen van hoge bomen af, bijvoorbeeld langs rivieren in het Amazonelaagland. Paren zitten daar vaak lang op dezelfde plek en verraden zich door hun knorrende roep.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in de hier gebruikte afbakening van de soort. De soort is wijdverbreid en algemeen in het laagland en past zich aan bosranden en halfopen landschap aan.
Wetenschappelijke naam
Tityra cayana | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als [Lanius] cayanus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tityra werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks tituroi, de naam voor de saters en andere metgezellen van Pan en Bacchus. Dit verwijst naar het luidruchtige, agressieve gedrag van de typesoort. De soortnaam cayana verwijst naar Cayenne in Frans-Guyana. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.