Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Witkeeltachuri

Witkeeltachuri | Mecocerculus leucophrys

White-throated Tyrannulet | Tiranillo barbiblanco | Tiranete-de-garganta-branca

De witkeeltachuri is een rechtop zittende, langstaartige tiran van de bovenste bosranden, het struikgewas en het Polylepis-bos van de Andes. Kenmerkend is de witte keel, die hij vaak opzet zodat die als een bolletje uitsteekt. Het is een van de meest verbreide kleine tirannen van het hooggebergte, van Venezuela tot Argentinië.

Witkeeltachuri (Mecocerculus leucophrys)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een snel, droog gekwetter, tsi-tsi-tsi-tsi, en hoge, korte roepjes tsik, vaak herhaald.

Luister: ZangXC1155154

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14 cm, met een kleine snavel en een lange staart. De bovendelen zijn olijfbruin tot bruingrijs, met een kort, vaag wit wenkbrauwstreepje. De vleugels zijn donkerbruin, met twee brede, okerkleurige tot witachtige vleugelstrepen. De keel is helder wit en contrasteert met de grijze borst; de buik is lichtgeel tot witachtig. De seksen zijn gelijk. Er zijn verscheidene ondersoorten, die verschillen in de tint van de bovendelen en de vleugelstrepen.

Verwarrings­soorten

De witbandtachuri Mecocerculus stictopterus is kleiner, grijzer, met een lange witte wenkbrauwstreep en zuiver witte vleugelstrepen, en zit minder rechtop. De pluimmeestiran Anairetes parulus is kleiner, met een spitse kuif en een gestreepte borst. De witkuiftachuri Serpophaga subcristata is kleiner en grijzer, zonder het contrast van de witte keel, en leeft lager.

Leefgebied

Bosranden en struweel bij de boomgrens, Polylepis-bos, elfenbos, struikrijke páramo en puna en droog bergstruweel in de inter-Andesdalen, ruwweg tussen 2000 en 4200 m. Zoekt insecten tussen bladeren en vangt ze ook in korte vluchten. Komt alleen, in paren of in gemengde groepen voor. Het nest is een kommetje van mos, gras en spinrag in een struik of boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de Andesketens en in de Sierra Nevada de Santa Marta. In Ecuador op beide flanken en in de inter-Andesdalen. In Peru over de hele lengte van de Andes. In Bolivia in het hooggebergte en de droge valleien van de oostflank. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, op de tepuis en in het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in Polylepis-bosjes en struikgewas langs bergwegen bij de boomgrens; de vogel zit vaak open op een tak, rechtop en met opgezette witte keel.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is in het hooggebergte vrij algemeen en verdraagt kleine bosresten en struikgewas.

Wetenschappelijke naam

Mecocerculus leucophrys | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als M[uscicapa] leucophrys; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Mecocerculus werd in 1862 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam komt van Grieks mēkos, 'lengte', en kerkos, 'staart', met het Latijnse verkleiningsachtervoegsel -ulus: 'kleine langstaart'. De soortnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en ophrus, 'wenkbrauw', naar de witte wenkbrauwstreep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yanacachi, La Paz, Bolivia.