Alle soorten › Zangvogels › Tapaculo's › Witkruintapaculo
Witkruintapaculo | Scytalopus atratus
White-crowned Tapaculo | Churrín coroniblanco | Macuquinho-de-coroa-branca
De witkruintapaculo is een vrij grote, bijna zwarte tapaculo met een witte vlek op de kruin, van de ondergroei van het vochtige bergbos van Venezuela tot in het midden van Peru. Hij werd vroeger als ondersoort van de roodbuiktapaculo beschouwd. De zang verschilt sterk tussen populaties, wat erop kan wijzen dat onder deze naam meer dan één soort schuilgaat.
Geluid
De zang verschilt sterk per populatie; meestal een lange reeks snel herhaalde, korte tonen of een triller, vanuit dichte ondergroei. Daarnaast scherpe, enkele roeptonen.
Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12 cm, rond en kortstaartig. Het mannetje van de nominaatvorm is van boven zwartachtig en van onder iets lichter, met een witte vlek op de kruin; flanken en onderstaartdekveren zijn roodbruin met zwarte bandjes. Het vrouwtje is lichter, van boven bruin overtogen en met roodbruinere flanken. Jongen zijn roestkleurig en dicht gebandeerd. De vorm confusus in de Westelijke en Centrale Andes van Colombia is leigrijs, met een bruinachtige onderrug en meer, zwaarder gebandeerd roodbruin op flanken en onderstaart.
Verwarringssoorten
Spillmanns tapaculo Scytalopus spillmanni leeft hoger, in nevelwoud, en heeft geen witte kruinvlek. Stiles' tapaculo Scytalopus stilesi in de Centrale en Westelijke Andes van Colombia mist eveneens de witte kruin en zingt anders. De Chocótapaculo Scytalopus chocoensis leeft lager op de westflank, in het Chocó, zonder witte kruinvlek. De Boliviaanse tapaculo Scytalopus bolivianus vervangt hem in het zuidoosten van Peru en in Bolivia.
Leefgebied
Ondergroei in het binnenste en aan de randen van vochtig bergbos, ook in oud secundair bos, ongeveer tussen 850 en 1900 m, plaatselijk hoger. Zoekt op en vlak boven de grond naar insecten en is het hele jaar territoriaal. Over de broedbiologie is weinig bekend; in Ecuador is een jong in januari gevonden.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de drie Andesketens. In Ecuador op de oostflank. In Peru op de oostflank naar het zuiden tot in Cusco. In Bolivia niet met zekerheid vastgesteld; daar leeft de Boliviaanse tapaculo. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Venezuela, in de Sierra de Perijá en de Andes van Táchira en Mérida.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister op de middelste hoogten van de oostflank van Ecuador, bijvoorbeeld rond de Sumaco, en in beboste ravijnen in de Colombiaanse Andes naar de lange reeksen tonen. De vogel komt soms kort tevoorschijn op een omgevallen stam of aan de rand van een pad.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot en de stand geldt als stabiel; de soort leeft ook in oud secundair bos.
Wetenschappelijke naam
Scytalopus atratus | Hellmayr, 1922
Hellmayr beschreef de soort in 1922 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Scytalopus werd in 1837 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks skutalē of skutalon, 'stok', met pous, 'voet'. De soortnaam komt van Latijn atratus, 'in het zwart gekleed', naar het donkere verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Negro, Boyacá, Colombia.