Alle soorten › Zangvogels › Lijsters › Witneklijster

Witneklijster | Turdus albicollis

White-necked Thrush | Zorzal cuelliblanco | Sabiá-coleira

De witneklijster is een bruine lijster van de onderlaag van vochtig laagland- en heuvelbos, met een gestreepte keel en een witte halve kraag. Hij houdt zich op in de schaduw van gesloten bos en verraadt zich vooral door zijn trage zang. In de opvatting van deze gids omvat de soort de Amazonepopulaties en een geïsoleerde vorm in de Yungas van Peru en Bolivia; sommige auteurs scheiden de Amazonevogels als aparte soort af.

Witneklijster (Turdus albicollis)
Foto: Dario Sanches from São Paulo, Brasil — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een langzame, eentonige reeks korte, fluitende frasen van twee tot vier tonen, met tussenpozen herhaald vanuit de middelste laag van het bos. De roep is een nasaal kwek.

Luister: ZangXC1051959

Opname: Fabrício Grigolin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

21–22 cm. De bovendelen zijn olijfbruin tot warmbruin. De keel is wit met dichte zwartbruine strepen en wordt afgesloten door een witte halve band op de onderkeel. Borst en flanken zijn grijs tot grijsbruin, het midden van de buik en de onderstaart wit. De snavel is donker, bij sommige vormen met geel aan de basis; rond het oog zit een smalle oranjegele oogring. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben lichte vlekjes op de bovendelen en een gevlekte borst.

Verwarrings­soorten

De daguawitneklijster Turdus daguae heeft een vergelijkbare keeltekening, maar leeft alleen ten westen van de Andes, in het Chocó. De zwartsnavellijster Turdus ignobilis heeft een minder contrastrijke keel, geen oranje oogring en leeft in open bosranden en bij dorpen. De hauxwells lijster Turdus hauxwelli en de lawrence' lijster Turdus lawrencii missen de witte band onder de keel en zijn warmer bruin op de borst.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos op terra firme, voetheuvelbos en lager bergbos van de oostflank, vooral beneden 1500 m; de Yungasvorm leeft hoger, tot ongeveer 2000 m. Zoekt op de grond en in de onderlaag naar insecten, regenwormen en vruchten en bezoekt vruchtdragende bomen. Het nest is een kom van mos en plantaardig materiaal, laag in een boom of struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia ten oosten van de Andes, in het Amazonegebied en aan de voet van de Oostelijke Cordillera, en geïsoleerd in de uitlopers van de Sierra Nevada de Santa Marta. In Ecuador in het oostelijke laagland en de voetheuvels. In Peru in het Amazonegebied en op de lagere oostflank; de vorm contemptus in de Yungas van het zuidoosten. In Bolivia in het noordelijke laagland en in de Yungas. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, het Amazonegebied van Brazilië en het Atlantisch Woud van Zuidoost-Brazilië tot Noordoost-Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend naar de trage, herhaalde zang in de onderlaag van ongestoord laaglandbos of voetheuvelbos; de zanger zit dan vaak stil op een tak in de schaduw.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in de afbakening van deze gids, omdat de indeling van het complex onlangs is herzien. De soort is wijdverbreid, maar gebonden aan gesloten bos en daardoor plaatselijk gevoelig voor ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Turdus albicollis | Vieillot, 1818

Vieillot beschreef de soort in 1818 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Turdus werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Latijn turdus, 'lijster'. De soortnaam komt van Latijn albus, 'wit', en collis (van collum), 'hals': 'met witte hals'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio de Janeiro, Brazilië.