Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Witnekstruikgors

Witnekstruikgors | Atlapetes albinucha

White-naped Brushfinch | Atlapetes nuca blanca | Tico-tico-de-nuca-branca

De witnekstruikgors is een struikgors van bosranden en struwelen van Zuid-Mexico tot in Colombia. De vogels in het gidsgebied hebben een gele keel en werden vroeger als een aparte soort beschouwd, de geelkeelstruikgors. Hij leeft in paren dicht bij de grond, vaak in koffieplantages en verruigde open plekken.

Witnekstruikgors (Atlapetes albinucha)
Foto: Charlie Jackson — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, dunne roepjes, ongeveer tsiet. De zang is een korte reeks hoge, ijle fluittonen en trillertjes, vaak in duet door een paar.

Luister: ZangXC926624

Opname: Manuel Grosselet — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17–18 cm, met een stevige, zwarte snavel en een vrij lange staart. De kop is zwart, met een smalle witte middenkruinstreep die tot in de nek doorloopt. De keel is helder geel; borst en buik zijn grijsachtig wit, de flanken olijfgrijs. De bovendelen zijn donker olijfgrijs. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn bruiner, met een minder scherpe kopstreep en gestreepte onderdelen.

Verwarrings­soorten

De bleeknekstruikgors Atlapetes pallidinucha heeft een kaneelkleurige tot witachtige nekstreep, maar geheel gele onderdelen, en leeft hoger. De geelborststruikgors Atlapetes latinuchus heeft een roodbruine kruin en gele onderdelen. De bruinkapstruikgors Arremon brunneinucha heeft een kastanjebruine kruin, een witte keel en een smalle zwarte borstband.

Leefgebied

Bosranden, struwelen, secundair bos, verruigde weiden en schaduwrijke koffieplantages, ruwweg tussen 1000 en 2500 m, plaatselijk lager. Zoekt op de grond en laag in de struiken naar insecten, zaden en bessen. Het nest is een kom van gras en worteltjes, laag in een struik of dichte vegetatie.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Andes, vooral op de hellingen van de Centrale en de West-Andes, plaatselijk ook in de Oost-Andes. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Zuid-Mexico via Midden-Amerika tot in Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs bosranden en in koffieplantages op de middelste hoogten van de Colombiaanse Andes. Paren scharrelen laag in het struikgewas en laten zich vaak horen met hun hoge roepjes; de gele keel valt ook in de schaduw op.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt een agrarisch landschap met struwelen en heggen goed.

Wetenschappelijke naam

Atlapetes albinucha | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1838)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1838 als Embernagra albinucha; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Atlapetes werd in 1831 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks: de mythische titaan Atlas en petēs, 'vlieger'. De soortnaam komt van Latijn albus, 'wit', en middeleeuws Latijn nucha, 'nek', naar de witte nekstreep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Caribische helling van Mexico.