Alle soorten › Zangvogels › Kraaiachtigen › Witstaartgaai

Witstaartgaai | Cyanocorax mystacalis

White-tailed Jay | Urraca coliblanca | Gralha-de-cauda-branca

De witstaartgaai is een gaai van het Tumbes-droogbos in het zuidwesten van Ecuador en het noordwesten van Peru, en komt nergens anders voor. Met zijn zwart-witte kop, blauwe rug en grotendeels witte staart is hij in zijn gebied direct te herkennen. Hij leeft in familiegroepen die luidruchtig door droogbos en struweel trekken.

Witstaartgaai (Cyanocorax mystacalis)
Foto: ryanfm — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Gevarieerd: luide, schorre roepen als tsjak en kjeew, ratelende reeksen en zachtere, miauwende tonen; groepen roepen vaak tegelijk.

Luister: ZangXC428601

Opname: Leonardo Ordóñez-Delgado — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

32–33 cm, met een zware zwarte snavel en een lange staart. Voorhoofd, gezicht, keel en borst zijn zwart, met een witte vlek boven het oog en een witte baardstreep onder het oog. Achterhoofd en nek zijn wit, rug en vleugels helder blauw. De onderdelen zijn wit. De staart is wit, met blauwe middelste pennen. De iris is geel, de poten zijn zwart. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben een bruine iris en missen eerst de witte vlekken bij het oog.

Verwarrings­soorten

In zijn gebied met geen andere gaai te verwarren. De incagaai Cyanocorax yncas is groen en geel en leeft in het vochtige bergbos van de Andes, niet in het droogbos van de laaglanden.

Leefgebied

Tumbes-droogbos, doornstruweel, bos langs droge rivierdalen en boomrijk landbouwgebied, van zeeniveau tot ongeveer 1200 m, plaatselijk hoger. Eet insecten, andere ongewervelden, eieren, kleine gewervelden en vruchten, vooral in het middelste en lage deel van het bos. Het nest is een kom van takjes in een boom of struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Ecuador in het zuidwesten, van Guayas zuidwaarts door El Oro en Loja. In Peru in het noordwesten, van Tumbes en Piura zuidwaarts tot La Libertad. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Een endemische soort van het gidsgebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het droogbos van het Jorupe-reservaat in Loja en in de droge bossen van Tumbes en Piura, waar groepen in de ochtend door de onderste lagen van het bos trekken.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het Tumbes-droogbos is grotendeels gekapt of door geiten begraasd, maar de soort houdt stand in aangetast bos en boomrijk landbouwgebied.

Wetenschappelijke naam

Cyanocorax mystacalis | (de Sparre, 1835)

De Sparre beschreef de soort in 1835 als Pica mystacalis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cyanocorax werd in 1826 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks kuanos, 'donkerblauw', en korax, 'raaf'. De soortnaam komt van Latijn mystacalis, 'met een snor', naar de witte baardstreep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guayaquil, Ecuador.