Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Witstreepmierkruiper

Witstreepmierkruiper | Myrmoborus lophotes

White-lined Antbird | Hormiguero albilistado | Formigueiro-de-topete

De witstreepmierkruiper is een kuifdragende miervogel van het zuidwestelijke Amazonegebied, die vooral in dichte Guadua-bamboe leeft. Lang werd hij in het geslacht Percnostola geplaatst; genetisch onderzoek liet zien dat hij tot Myrmoborus behoort. Beide seksen hebben een opvallende kuif.

Witstreepmierkruiper (Myrmoborus lophotes)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een dalende, versnellende reeks holle fluittonen, met een duidelijke pauze na de eerste toon. De roep is een hol, muzikaal tsjoe, vaak gevolgd door een grommend rrièh.

Luister: ZangXC687018

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14,5 cm, met een kuif. Het mannetje is overwegend zwartachtig grijs, het donkerst op kop en borst, met een witte vlek tussen de schouderveren, smalle witte randen aan de buitenste handpennen en witte toppen aan de vleugeldekveren. Het vrouwtje heeft een kaneelrode kruin en kuif, een roodachtig geelbruine bovenkant, een grijsachtig gezicht en een witte keel en onderkant met een grijze borst en kaneel-olijfkleurige flanken.

Verwarrings­soorten

De goeldi's miervogel Akletos goeldii deelt de bamboe, maar is groter en heeft geen kuif; het mannetje is egaal zwart en het vrouwtje roodbruin met een grijze voorkruin. De peruaanse miervogel Cercomacra manu leeft ook in bamboe, maar is slanker, langstaartiger en heeft geen kuif. De zwartmaskermierkruiper Myrmoborus myotherinus is kleiner, zonder kuif, en heeft een zwart masker.

Leefgebied

Bodem en ondergroei van várzea en overgangsbos langs rivieren, vooral in dichte Guadua-bamboe, ook in dichte stands van Heliconia en Costus. Meestal onder 750 m, plaatselijk tot ongeveer 1350 m. Zoekt in paren laag in de vegetatie naar insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: in het zuidoosten, van Ucayali zuidwaarts tot Puno, met Madre de Dios en Cusco. Bolivia: in het noordwesten, in Pando en het noorden van La Paz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het uiterste westen van Acre in Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bamboestands langs rivieren in Madre de Dios, bijvoorbeeld bij Tambopata of in de omgeving van Manu, en luister naar de holle, versnellende zang.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In geschikte bamboe plaatselijk algemeen; het grootste deel van het verspreidingsgebied ligt in weinig verstoord bos.

Wetenschappelijke naam

Myrmoborus lophotes | (Hellmayr & Seilern-Aspang, 1914) (GBIF: Percnostola lophotes)

Hellmayr & Seilern-Aspang beschreef de soort in 1914 als Percnostola lophotes; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myrmoborus werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks murmos, 'mier', en -boros, 'verslindend': mierenverslinder. De soortnaam komt van Grieks lophōtēs, 'met een kuif', naar de kuif van het mannetje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río San Gabán, Puno, Peru.