Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Witstuittangare

Witstuittangare | Cypsnagra hirundinacea

White-rumped Tanager | Tangara culiblanca | Bandoleta

De witstuittangare is een zwart-witte tangare van het cerrado en de open savannen van centraal Zuid-Amerika. Paren en familiegroepjes zitten rechtop boven op struiken en kleine bomen en laten vandaar luide duetten horen. In het gidsgebied leeft hij alleen in het oostelijk laagland van Bolivia.

Witstuittangare (Cypsnagra hirundinacea)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Paren en groepjes zingen samen een luid, ritmisch duet van gefloten en schorre tonen, vooral in de vroege ochtend. Daarnaast korte, harde contactroepjes.

Luister: ZangXC862699

Opname: Richard E. Webster — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16 cm, met een korte, vrij dikke, donkere snavel. Kop, rug, vleugels en staart zijn zwart; de stuit is wit en valt in vlucht op, net als een witte vlek aan de basis van de handpennen. De keel en bovenborst zijn oranjebruin tot bleek okerkleurig, de rest van de onderdelen witachtig. De seksen lijken op elkaar. Jonge vogels zijn doffer, met bruinzwarte bovendelen.

Verwarrings­soorten

De witbandtangare Neothraupis fasciata is grijs, met een zwart masker en een witte vleugelstreep, en heeft geen witte stuit. De sluiertangare Schistochlamys melanopis is egaal grijs met een zwart gezicht en keel. De witstuitmonjita Xolmis velatus heeft ook een witte stuit, maar een witte kop en onderdelen en een dunne tirannensnavel.

Leefgebied

Cerrado, open savanne met verspreide struiken en kleine bomen en de randen van droog bos, in het laagland tot ongeveer 1000 m. Zoekt in paren of groepjes naar insecten en vruchten in struiken en bomen en sluit zich vaak aan bij gemengde groepen. Het nest is een open kom in een struik of kleine boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia in het oostelijk laagland, in de savannen en het cerrado van Beni en Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het cerrado van centraal en oostelijk Brazilië en in het noordoosten van Paraguay.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-11-01 – 2026-10-31), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het cerrado van het oosten van Santa Cruz, bijvoorbeeld rond het Noel Kempff Mercado-park en in de Chiquitania; let in de vroege ochtend op duetterende vogels boven op struiken en op de witte stuit in vlucht.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verliest leefgebied doordat cerrado wordt omgezet in akkers en weiland, maar komt nog verspreid over een groot gebied voor.

Wetenschappelijke naam

Cypsnagra hirundinacea | (Lesson, 1831)

Lesson beschreef de soort in 1831 als Tanagra hirundinacea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cypsnagra werd in 1831 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam combineert Grieks kupselos, 'zwaluw', met de geslachtsnaam Tanagra (tangare). De soortnaam komt van modern Latijn hirundinaceus, 'zwaluwachtig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Franca, São Paulo, Brazilië.