Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Witteugelvliegenpikker

Witteugelvliegenpikker | Ornithion inerme

White-lored Tyrannulet | Tiranolete loriblanco | Poiaeiro-de-sobrancelha

De witteugelvliegenpikker is een zeer kleine tiran van het bladerdak van het Amazoneregenwoud. Twee rijen witte vlekken op de vleugel en een witte teugel en oogring onderscheiden hem van andere kleine tirannen. Zijn hoge, fluitende roep is vaak het eerste teken van zijn aanwezigheid.

Witteugelvliegenpikker (Ornithion inerme)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, heldere fluittoon gevolgd door een snelle reeks kortere tonen, zoals diee, di-di-di.

Luister: ZangXC1035611

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

8,5 cm, met een korte snavel en een korte staart. De kruin is grijs tot olijfgrijs, met een witte teugel en een korte witte wenkbrauw die met de witte oogring een bril vormt. Bovendelen olijfgroen. De vleugels zijn donker, met twee rijen ronde witte vlekken. Keel grijsachtig, borst olijfgeel, buik lichtgeel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De bruinkapvliegenpikker Ornithion brunneicapillus leeft ten westen van de Andes en heeft een bruine kap en geen vleugelvlekken. De geelkruinvliegenpikker Tyrannulus elatus heeft een gele kruinstreep, een grijs gezicht en doorlopende vleugelstrepen. De roodsnavelvliegenpikker Zimmerius cinereicapilla en de slankpootvliegenpikker Zimmerius gracilipes missen de witte vleugelvlekken.

Leefgebied

Het bladerdak en de randen van vochtig laaglandbos, zowel terra firme als várzea, en hoog secundair bos, tot ongeveer 1000 m. Zoekt kleine insecten tussen bladeren in de boomtoppen, vaak in gemengde groepen. Het nest is weinig beschreven.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia, Ecuador en Peru: in het Amazonelaagland ten oosten van de Andes. Bolivia: in het noorden en oosten van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en een groot deel van Brazilië, ook in het Atlantische kustbos.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in het Amazonebos naar de hoge fluittonen, vooral langs bosranden, open plekken en vanaf uitkijktorens, en zoek dan in de boomtoppen naar de witte vleugelvlekken.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied.

Wetenschappelijke naam

Ornithion inerme | Hartlaub, 1853

Hartlaub beschreef de soort in 1853 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Ornithion voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks ornithion, 'vogeltje', een verkleinwoord van ornis, 'vogel'. De soortnaam komt van Latijn inermis, 'weerloos, onschuldig', van in-, 'niet', en arma, 'wapens'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bahia, Brazilië.