Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Zwartkuifmeestiran
Zwartkuifmeestiran | Anairetes nigrocristatus
Black-crested Tit-Tyrant | Cachudito crestinegro | Tiranete-chapim-de-crista-preta
De zwartkuifmeestiran is de grootste en het sterkst contrasterend getekende soort van zijn geslacht. Het mannetje draagt een lange, zwarte kuif van verlengde kruinveren en heeft een oranje snavel. De soort leeft in Polylepis-bos en bergstruweel in het noorden van Peru en het uiterste zuiden van Ecuador.
Geluid
Een piepend, sputterend trriek!, herhaald, een dalend gekwetter tie! titititititer en een stijgende en weer dalende triller.
Opname: Paul Coopmans — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13 cm. Mannetje: kop zwart met een lange, rechtopstaande zwarte kuif van verlengde middelste kruinveren; bovendelen en onderdelen breed zwart-wit gestreept; vleugeldekveren zwart met twee witte vleugelstrepen. Snavel helder oranje met een zwartachtige punt; iris donkerbruin. Vrouwtje met kortere kuif en donkerder voorhoofd, zwartachtig en wit waar het mannetje zwart en wit is; de snavel is grotendeels zwart met wat geeloranje aan de basis van de ondersnavel. Jongen hebben een donkere kruin, een nog kortere kuif, olijfkleurig gestreepte bovendelen en vuilwitte, bruin gestreepte onderdelen.
Verwarringssoorten
De gestreepte meestiran Anairetes reguloides is kleiner, met een witte achterkruin en nek en een gele tot oranjerode snavel; hij leeft zuidelijker en lager, en blijft waar beide soorten samen voorkomen meestal beneden ongeveer 2800 m. De pluimmeestiran Anairetes parulus is kleiner en grijzer, met een opgekrulde kuif, een lichte iris en een zwarte snavel. De geelsnavelmeestiran Anairetes flavirostris heeft een witte kruin, grijsbruine bovendelen, een gele ondersnavel en een geelachtige buik.
Leefgebied
Polylepis-bos en aangrenzend bergstruweel bij de boomgrens en in ravijnen, meest tussen 2100 en 4000 m. Zoekt insecten in struiken en lage bomen, meestal in paren. Over het broeden is weinig bekend; het broedseizoen omvat vermoedelijk juni en juli.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Ecuador: alleen in het uiterste zuiden van Loja. Peru: op de westflank van de Andes zuidelijk tot Áncash, in de bovenloop van de Marañón en zeer plaatselijk op de oostflank in Huánuco. Colombia en Bolivia: ontbreekt. Ontbreekt op de Galápagos.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in Polylepis-bosjes en struweel in ravijnen in het noorden van Peru, bijvoorbeeld in Áncash; let op het zwart-witte kleed, de kuif en de oranje snavel van het mannetje.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is beperkt, maar de stand wordt stabiel geacht en er zijn geen directe bedreigingen bekend. In Ecuador zeer plaatselijk, in Peru schaars tot plaatselijk vrij algemeen, onder meer in nationale parken.
Wetenschappelijke naam
Anairetes nigrocristatus | Taczanowski, 1884
Taczanowski beschreef de soort in 1884 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Anairetes werd in 1850 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks anairetēs, 'vernietiger, doder'. De soortnaam komt van Latijn niger, 'zwart', en cristatus, 'gekuifd'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chota, Cajamarca, Peru.