Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Witvleugelwipstaart
Witvleugelwipstaart | Cinclodes atacamensis
White-winged Cinclodes | Churrete aliblanco | Pedreiro-de-asa-branca
De witvleugelwipstaart is een grote wipstaart van stromend water in de puna. Hij foerageert op stenen en oevers van beken en riviertjes en toont in de vlucht grote witte vleugelvlakken. Bij het zingen heft hij vaak de vleugels.
Geluid
De zang is een snelle, luide triller, vaak met geheven, trillende vleugels. De roep is een scherp tsjiek.
Opname: Bernabe Lopez-Lanus — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
20–22 cm, met een vrij lange, rechte tot licht gebogen snavel. De bovendelen zijn warm roodbruin, met een lichte wenkbrauwstreep. De keel is wit, de borst grijsbruin, de buik lichter en in het midden wittig. Op de vleugel een grote witte vlek die in de vlucht een brede band vormt; de staart is donker, met witte punten aan de buitenste pennen. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De witbuikwipstaart Cinclodes palliatus van centraal Peru is groter, met helder witte onderdelen en een grijze kop. De bandvleugelwipstaart Cinclodes fuscus is kleiner, met een kortere snavel, grijsbruine bovendelen en een smallere, roomkleurige vleugelband. De roodkeelwaterspreeuw Cinclus schulzii van Bolivia leeft ook langs bergbeken, maar is gedrongen en grijs, met een roodbruine keel.
Leefgebied
Beken, riviertjes, bronnen en bofedales met stenige oevers in de puna en de hoge dalen, ruwweg tussen 2500 en 4800 m, ook rond dorpen en irrigatiekanalen. Zoekt op stenen in en langs het water naar waterinsecten, larven en andere ongewervelden. Het nest ligt in een hol in een oeverwal, in een rotsspleet of in een muur.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Peru: in de Andes van het midden (ongeveer vanaf Ancash) zuidwaarts tot Puno en Tacna. Bolivia: in de Andes en op het altiplano. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het westen van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs bergbeken en irrigatiekanalen op het altiplano en in de hoge dalen, bijvoorbeeld rond Cusco en het Titicacameer. De vogel zit vaak op stenen in het water.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverspreid; vervuiling van beken door mijnbouw kan plaatselijk een rol spelen.
Wetenschappelijke naam
Cinclodes atacamensis | (Philippi, 1857)
Philippi beschreef de soort in 1857 als Upuarthia atacamensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cinclodes werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks kinklos, een niet te identificeren vogel van de waterkant, met -oidēs, 'lijkend op'. De soortnaam verwijst naar Atacama in het noorden van Chili. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Pedro de Atacama, Chili.