Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Zebramierklauwier

Zebramierklauwier | Cymbilaimus lineatus

Fasciated Antshrike | Batará lineado | Papa-formiga-barrado

De zebramierklauwier is een fijn gebandeerde mierklauwier met een zware, gehaakte snavel en een rood oog. Hij leeft in paren in dichte lianen- en bladwarboel op middelhoogte in het bos. In het gidsgebied komt hij voor aan beide zijden van de Andes, van de Chocó tot het Amazonelaagland van Bolivia.

Zebramierklauwier (Cymbilaimus lineatus)
Foto: Forest Botial-Jarvis — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een korte reeks van vier tot acht zachte, ronde, licht stijgende fluittonen, vaak herhaald, als cuu-cuu-cuu-cuu. Daarnaast een droog, raspend roepje.

Luister: ZangXC856277

Opname: Carlos Andrés Pinto Quinche — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17–18 cm, met een zware, aan de punt gehaakte snavel, een kleine kuif en een rood oog. Het mannetje is zwart met smalle witte banden over het hele lichaam en een zwarte kruin. Het vrouwtje heeft een kastanjebruine kruin, zwart en geelbruin gebandeerde bovendelen en een okerkleurige onderzijde met smalle zwarte banden.

Verwarrings­soorten

De bamboemierklauwier Cymbilaimus sanctaemariae in het zuidoosten van Peru en het noorden van Bolivia heeft een donker oog, leeft in bamboe en zingt een luide, metaalachtige, dalende reeks. De marmermierklauwier Frederickena unduliger is groter, gegolfd in plaats van gebandeerd, en leeft dichter bij de grond. De gebandeerde mierklauwier Thamnophilus doliatus heeft een licht oog en een minder zware snavel; het mannetje is grover gebandeerd en het vrouwtje egaal roodbruin van boven. De fijnstreepmierklauwier Thamnophilus tenuepunctatus heeft een licht oog, een kleinere snavel en lengtestrepen op de kop.

Leefgebied

Lianen- en bladwarboel in de middenlaag en het onderste deel van het bladerdak van vochtig laagland- en voetheuvelbos, bosranden en ouder secundair bos, van zeeniveau tot ongeveer 1200 m. Leeft in paren en zoekt grote insecten zoals sprinkhanen en rupsen tussen dode bladeren en lianen; sluit zich soms aan bij gemengde groepen. Het nest is een open kom die in een horizontale vork hangt.

Verspreiding en trek

Colombia: in het Pacifische laagland, het noorden en de middelste Magdalenavallei, en in het Amazonelaagland ten oosten van de Andes. Ecuador: in het westen, vooral het noordwesten, en in het oostelijk laagland. Peru: in het Amazonelaagland en de voetheuvels van de oostflank. Bolivia: in het noorden en midden (Pando, Beni, La Paz en Santa Cruz). Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Honduras door Midden-Amerika en in Venezuela, de Guyana's en Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister naar de zachte, stijgende fluittonen en zoek dan in lianenwarboel op middelhoogte. De vogel blijft vaak lange tijd stil op dezelfde plek zitten.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Vrij algemeen en verdraagt oud secundair bos en bosranden; plaatselijk achteruit door ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Cymbilaimus lineatus | (Leach, 1814)

Leach beschreef de soort in 1814 als Lanius lineatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cymbilaimus werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam combineert Latijn cymba, 'bootje' (vooral de boot van Charon), met het geslacht Lanius, 'klauwier'; Cabanis en Heine (1860) lazen het tweede deel als Grieks laimos, 'keel'. De soortnaam lineatus is Latijn voor 'gestreept, met lijnen'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Berbice, Guyana.