Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Zuidelijke witbandmiersluiper

Zuidelijke witbandmiersluiper | Formicivora grisea

Southern White-fringed Antwren | Hormiguerito coicorita sureño | Papa-formiga-pardo

De zuidelijke witbandmiersluiper is een kleine miersluiper van struikgewas, savannebos en bosranden in het noordoosten van Zuid-Amerika. Het gidsgebied ligt aan de westrand van zijn areaal: hij komt er alleen voor op zandgrond in het oosten van Colombia en in het noordoosten van Bolivia. Het mannetje draagt dezelfde witte band langs een zwarte onderzijde als de noordelijke witbandmiersluiper.

Zuidelijke witbandmiersluiper (Formicivora grisea)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snelle reeks gelijke, doffe tonen, vaak in duet. De roep is een kort, nasaal 'tjup', ook in reeksen.

Luister: RoepXC1162256

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm, met een vrij lange, getrapte staart. Het mannetje is grijsbruin van boven; gezicht, keel, borst en buik zijn zwart, omzoomd door een witte band van de wenkbrauw tot de flanken. De vleugeldekveren zijn zwart met witte stippen, de staart is zwartachtig met witte toppen. Het vrouwtje is grijsbruin van boven, met een lichte wenkbrauwstreep en witte vleugelstippen, en egaal okerkleurig tot kaneelbruin van onder.

Verwarrings­soorten

De noordelijke witbandmiersluiper Formicivora intermedia leeft in het noorden van Colombia en het vrouwtje is lichter, witachtig van onder. Het mannetje van de roestrugmiersluiper Formicivora rufa heeft een roodbruine rug, het vrouwtje een witte, zwart gestreepte onderzijde; hij leeft in open savanne. Het mannetje van de zwartbuikmiersluiper Formicivora melanogaster is vergelijkbaar, maar het vrouwtje is wit van onder met een zwart masker.

Leefgebied

Struikgewas en laag bos op witte zandgrond, savanne met struiken, cerrado en de randen van vochtig bos, in het laagland. Zoekt in paren insecten en spinnen in dicht struikgewas en kwispelt daarbij met de staart. Het nest is een kommetje laag in een struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het oosten, vooral in Guainía en Vaupés, op zandgrond met struikgewas en laag bos. Bolivia: plaatselijk in het noordoosten, langs de grens met Brazilië, in cerrado en bosranden; het precieze voorkomen daar is weinig bekend. Ontbreekt in Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en grote delen van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de witzandsavannes en het laag struikbos rond Inírida in Guainía. Let op een miersluiper met een brede witte zijband die in paren door de struiken beweegt.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot areaal en verdraagt secundaire begroeiing; in het gidsgebied is hij plaatselijk.

Wetenschappelijke naam

Formicivora grisea | (Boddaert, 1783)

Boddaert beschreef de soort in 1783 als Turdus griseus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Formicivora werd in 1824 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam combineert Latijn formica, 'mier', en -vorus, 'etend' (van vorare, 'verslinden'). De soortnaam komt van Latijn griseus, 'grijs'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.