Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Zwaluwstaartkolibrie
Zwaluwstaartkolibrie | Eupetomena macroura
Swallow-tailed Hummingbird | Colibrí golondrina | Beija-flor-tesoura
De zwaluwstaartkolibrie is een grote kolibrie van savannes en halfopen landschap, met een lange, diep gevorkte staart. Kop, borst en staart zijn donkerblauw, de rest van het lichaam is groen. Hij verdedigt bloeiende bomen en struiken fel tegen andere kolibries. In het gidsgebied leeft hij vooral in de laaglanden van Bolivia.
Geluid
Vrij luide psek-roepjes en zwakkere kwetters; bij opwinding of alarm een droge tik.
Opname: Ricardo José Mitidieri — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15–17 cm, waarvan bijna de helft staart, met een middellange, licht gebogen, zwarte snavel. Het mannetje heeft een glinsterend donkerblauwe kop, keel en bovenborst; rug, buik en flanken zijn glinsterend groen. De staart is lang, diep gevorkt en staalblauw tot donker violetblauw, de onderstaartdekveren zijn blauw. De slagpennen zijn zwartbruin; aan de poten zitten witte pluimpjes. Het vrouwtje is doffer en ongeveer een kwart kleiner, met een kortere staart; jonge vogels hebben een doffe, bruinig getinte kop. De Boliviaanse ondersoort is groener, de Peruaanse heeft doffer blauw en een minder diep gevorkte staart.
Verwarringssoorten
De vorkstaartbosnimf Thalurania furcata is kleiner, met een violette buik en rugband bij het mannetje, en leeft in het binnenste van vochtig bos. De blauwstaartsmaragdkolibrie Chlorostilbon mellisugus is veel kleiner, met een korte staart. Het mannetje van de roodvlaksterkeelkolibrie Heliomaster furcifer heeft een lange, rechte snavel en een blauwe borst met een violette keel, maar een groene rug en een korter gevorkte staart. Het vrouwtje van de witnekkolibrie Florisuga mellivora heeft geschubde onderdelen en een korte staart.
Leefgebied
Savanne, cerrado, halfopen bos, galerijbos, bosranden, open plekken, parken en tuinen in het laagland, tot ongeveer 1000 m, plaatselijk tot 1500 m. Mijdt het binnenste van vochtig bos. Foerageert aan bloeiende bomen, struiken en tuinplanten en verjaagt daar andere kolibries; vangt ook insecten in de vlucht. Het nest is een napje van plantenpluis op een horizontale tak.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru alleen in het zuidoosten, in geïsoleerde savannes en halfopen enclaves in het Amazonegebied, zoals de Pampas del Heath en de bovenloop van de Urubamba. In Bolivia verspreid in de laaglanden van het noorden en oosten. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in een groot deel van Brazilië, in de Guyana's, het noorden van Paraguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in Bolivia bij bloeiende bomen in savannes, dorpen en stadsparken in de laaglanden; herken de vogel aan zijn grootte en de lange, gevorkte staart als hij andere kolibries verjaagt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied, komt ook in steden en tuinen voor en breidt zich in het zuiden van Brazilië uit.
Wetenschappelijke naam
Eupetomena macroura | (Gmelin, 1788)
Gmelin beschreef de soort in 1788 als Trochilus macrourus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Eupetomena werd in 1853 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks eu, 'goed', met petomenos, 'vliegend' of 'steeds in de lucht'. De soortnaam komt van Grieks makros, 'lang', en -ouros, 'gestaart', naar de lange gevorkte staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.