Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Zwart-grijze mierklauwier

Zwart-grijze mierklauwier | Thamnophilus nigrocinereus

Blackish-grey Antshrike | Batará ceniciento | Choca-preta-e-cinza

De zwart-grijze mierklauwier is een forse mierklauwier van bos langs rivieren in het noorden en oosten van Amazonië en het Orinocogebied. Het mannetje is donkergrijs met een zwarte kruin, het vrouwtje heeft een grijze kop en een roodbruine onderkant. In het gidsgebied komt hij alleen in het oosten van Colombia voor, en verder in het Braziliaanse deel van het kaartvenster langs de Rio Negro en de Amazone.

Zwart-grijze mierklauwier (Thamnophilus nigrocinereus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks van ongeveer tien lage, holle, nasale tonen die versnellen en gelijk blijven of iets dalen. Roepjes zijn een lage, klagende kauw en een snorrend gegrom.

Luister: ZangXC450828

Opname: Victor Vanegas — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16 cm (15–17 cm), met een zware, gehaakte snavel. Het mannetje is zwartachtig grijs met een zwarte kruin, een verborgen witte vlek tussen de schouders, witte randen aan schouderveren, vleugeldekveren en slagpennen en witte staartpunten. Het vrouwtje heeft een zwartgrijze kruin en kop, donkergrijze bovendelen met een roodbruine zweem, bruine vleugels en staart en roodbruine onderdelen, het donkerst op de borst.

Verwarrings­soorten

Het mannetje van de leikleurige mierklauwier Thamnophilus schistaceus mist het wit in de vleugel en leeft in het binnenste van terra-firmebos; het vrouwtje heeft een roodbruine kruin. Het mannetje van de amazonemierklauwier Thamnophilus amazonicus is kleiner, met witte vleugelvlekken; het vrouwtje heeft een oranjebruine kop. De castelnaus mierklauwier Thamnophilus cryptoleucus is in beide seksen zwart en leeft op riviereilanden verder westelijk.

Leefgebied

Onderlaag en middenlaag van bos dat sterk aan rivieren gebonden is: in Colombia periodiek overstroomd savannebos op witzand en galerijbos, in Brazilië ook várzea, igapó, riviereilanden en randen van open plekken langs het water. Onder 400 m. Leeft in paren en zoekt insecten in dicht gebladerte.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het oosten, in het stroomgebied van de Meta en langs de Orinoco en de Vaupés. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, langs de Rio Negro, de benedenloop van de Madeira en de Amazone in Brazilië, en in Frans-Guyana.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in galerijbos en overstroomd oeverbos langs de Orinoco bij Puerto Carreño of Puerto Inírida. Luister naar de lage, holle reeks tonen uit dicht struikgewas vlak bij het water.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied; oeverbos is plaatselijk door kap en landbouw aangetast.

Wetenschappelijke naam

Thamnophilus nigrocinereus | Sclater, 1855

Sclater beschreef de soort in 1855 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Thamnophilus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks thamnos, 'struik', en philos, 'liefhebbend': struikminnaar. De soortnaam komt van Latijn niger, 'zwart', en cinereus, 'asgrijs'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Tocantins, Pará, Brazilië.