Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Zwart-wit dikbekje
Zwart-wit dikbekje | Sporophila luctuosa
Black-and-white Seedeater | Semillero negriblanco | Papa-capim-preto-e-branco
Het zwart-wit dikbekje is het meest verbreide dikbekje van de Andeshellingen, van Venezuela tot Bolivia. Het mannetje is van boven en op keel en borst zwart, met een witte buik en een blauwgrijze snavel. Buiten de broedtijd trekt een deel van de vogels omlaag, tot in het Amazonelaagland.
Geluid
De zang is een korte, snelle reeks heldere, wat kwetterende fluittonen. De roep is een kort tsjip of een zacht, nasaal tsjie.
Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11 cm, met een korte, dikke snavel, blauwgrijs bij het mannetje. Het mannetje heeft een zwarte kop, bovendelen, keel en borst, scherp afgegrensd tegen een witte buik en onderstaartdekveren, en een witte vleugelspiegel. Het vrouwtje is van boven olijfbruin, van onderen lichter geelbruin, met een donkere snavel. Jonge mannetjes zijn bruin met grijze of zwarte vlekken.
Verwarringssoorten
Het geelbuikdikbekje Sporophila nigricollis heeft een olijfgroene rug, alleen een zwarte kap en geelachtige onderdelen. Het bont dikbekje Sporophila americana heeft een witte keel en vleugelstrepen en leeft in het laagland. Lessons dikbekje Sporophila bouvronides heeft witte baardstrepen. Het witbaarddikbekje Sporophila caerulescens is van boven grijs, met een witte band tussen keel en borst. Vrouwtjes zijn van die van andere dikbekjes in het veld nauwelijks te onderscheiden.
Leefgebied
Ruigte, struikgewas, bosranden, open plekken, weilanden, bermen en akkerranden in de Andes, meestal tussen 1000 en 2500 m, plaatselijk tot 3000 m; buiten de broedtijd ook lager, tot in het laagland. Eet vooral graszaden, ook van bamboe. Het nest is een kleine, open kom in een struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in alle drie de Andesketens en op de Sierra Nevada de Santa Marta. In Ecuador vooral op de oostflank en in de tussen-Andesdalen, plaatselijk op de westflank. In Peru langs de oostflank van de Andes, buiten de broedtijd ook in het Amazonelaagland. In Bolivia op de oostflank (La Paz, Cochabamba). Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek op de oostflank van de Andes langs wegen met ruigte en grasbermen, bijvoorbeeld langs de weg van Cosñipata in Peru of in de dalen rond Baeza in Ecuador. Mannetjes zingen vaak vanaf een struik of een draad.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en profiteert van ontbossing, die open terrein en ruigte oplevert.
Wetenschappelijke naam
Sporophila luctuosa | (de Lafresnaye, 1843)
De Lafresnaye beschreef de soort in 1843 als Spermophila luctuosa; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sporophila werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks sporos, 'zaad', en philos, 'houdend van'. De soortnaam komt van Latijn luctuosus, 'in de rouw', naar het zwart-witte verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.