Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Zwartborstpluimbroekje

Zwartborstpluimbroekje | Eriocnemis nigrivestis

Black-breasted Puffleg | Calzadito pechinegro | Calçudo-de-peito-preto

Het zwartborstpluimbroekje is een klein pluimbroekje dat alleen op enkele bergkammen in het noordwesten van Ecuador voorkomt. Het mannetje is grotendeels zwart, met een violetblauwe keelvlek en witte beenpluimen. De soort is bedreigd en sinds 2005 het symbooldier van de stad Quito.

Zwartborstpluimbroekje (Eriocnemis nigrivestis)
Foto: Frank Dietze — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, scherp tsiet en een snel gekwetter bij achtervolgingen.

Luister: RoepXC349703

Opname: Mery Juiña — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

8–9 cm, met een rechte, zwarte snavel en een gevorkte staart. Het mannetje is zwart van boven en van onder, met een violetblauwe keelvlek, violetblauwe onderstaartdekveren en donkerblauwe bovenstaartdekveren. Het vrouwtje is bronsgroen van boven, met een blauwgroene stuit, goudgroene onderdelen en een lichtblauwe kin. Beide seksen hebben witte, donzige beenpluimen.

Verwarrings­soorten

Het glanspluimbroekje Eriocnemis vestita leeft in hetzelfde gebied; het mannetje is glanzend groen, niet zwart, met een groen glinsterende stuit. Het saffierpluimbroekje Eriocnemis luciani is groter en groen, met een langere staart. Het zwartflankpluimbroekje Eriocnemis derbyi is donkergroen, met zwarte in plaats van witte beenpluimen. Glansstaartkolibries zoals de smaragdglansstaartkolibrie Metallura tyrianthina hebben een roodbruine staart en geen opvallende beenpluimen.

Leefgebied

Vochtig en nat nevelwoud, bosranden en lage, dichte begroeiing op de bergkammen, ruwweg tussen 1700 en 3500 m. In de broedtijd, van november tot februari, vooral boven 3100 m; van april tot september lager, rond 2400 tot 3000 m. Bezoekt de bloemen van heideachtigen, fuchsia's en bromelia's, en vooral die van Palicourea fuchsioides; vangt ook kleine insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Ecuador alleen in het noordwesten, op de bergkammen van de vulkaan Pichincha en in de Cordillera de Toisán in Imbabura en Esmeraldas. Ontbreekt in Colombia, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

De westflank van de Pichincha boven Quito, waar het reservaat Yanacocha ligt, is de plek waar de soort het meest gezocht wordt. Waarnemingen zijn er schaars en onregelmatig, en het hoogtebereik wisselt met het seizoen.

Staat van instandhouding

Bedreigd. De stand telt naar schatting maar 100 tot 150 vogels, in een gebied van ongeveer 100 km². Ontbossing voor landbouw en veeteelt, kap, branden en de aanleg van een oliepijplijn hebben het grootste deel van het oorspronkelijke leefgebied aangetast.

Wetenschappelijke naam

Eriocnemis nigrivestis | (Bourcier & Mulsant, 1852)

Bourcier & Mulsant beschreef de soort in 1852 als Trochilus nigrivestis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Eriocnemis werd in 1849 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Grieks erion, 'wol', met knēmis, 'beenkap', naar de donzige veerpluimen aan de poten. De soortnaam combineert Latijn niger, 'zwart', met vestis, 'kleed': 'zwart gekleed'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tumbaco, Pichincha, Ecuador.