Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Zwartbrilstruikgors
Zwartbrilstruikgors | Atlapetes melanopsis
Black-spectacled Brushfinch | Atlapetes de anteojos | Tico-tico-de-óculos-pretos
De zwartbrilstruikgors werd pas in 1999 beschreven en komt alleen voor in het stroomgebied van de bovenloop van de Mantaro in Midden-Peru. Een grote zwarte vlek rond het oog op een oranjebruine kop geeft hem zijn naam. Hij leeft in struweel en aan bosranden, vaak op steile, rotsige hellingen.
Geluid
De zang is een eenvoudige gefloten frase, soms gevolgd door herhaalde, dalende tonen. Paren duetteren bij opwinding; de roep is een lispelende fluittoon.
Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
17–18 cm. Kop en nek zijn grotendeels oranjebruin, met een zwarte voorkruin en teugel en een grote zwarte vlek rond het oog. Boven de teugel loopt een witte streep; de onderwang is wit, met daaronder een zwarte streep. De bovendelen zijn grijs, de staart is zwart en de vleugels zijn zwartachtig; de onderdelen zijn grijs, met een lichtere keel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De apurímacstruikgors Atlapetes forbesi leeft verder naar het zuidoosten en mist de grote zwarte vlek rond het oog. De roestbuikstruikgors Atlapetes nationi op de westflank heeft een donkere kruin en een kaneelkleurige buik. De roodkraaggors Zonotrichia capensis is kleiner, met een gestreepte rug en een roodbruine halsband.
Leefgebied
Randen van bergbos en struweel op de hellingen en in de zijdalen van de Mantaro, tussen ongeveer 2500 en 3400 m, vooral op steile, rotsige plekken en in ravijnen waar de natuurlijke vegetatie nog staat. Zoekt laag in de struiken naar insecten en zaden.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Alleen in Peru, in het bovenste stroomgebied van de Mantaro in de departementen Junín en Huancavelica. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in begroeide ravijnen en op struikrijke hellingen langs de Mantaro en zijn zijdalen, in de vroege ochtend, als paren zingen en duetteren. Let op de zwarte vlek rond het oog in de oranjebruine kop.
Staat van instandhouding
Gevoelig. Het leefgebied is klein en de stand, geschat op 1500 tot 7000 volwassen vogels, gaat vermoedelijk achteruit. Het branden van hellingen voor weidegrond verhindert het herstel van de natuurlijke vegetatie, behalve op steile, rotsige plekken en in ravijnen. Van 2000 tot 2021 gold de soort als bedreigd.
Wetenschappelijke naam
Atlapetes melanopsis | Valqui H & Fjeldså, 2002
Valqui H & Fjeldså beschreef de soort in 2002 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Atlapetes werd in 1831 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks: de mythische titaan Atlas en petēs, 'vlieger'. De soortnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en opsis, 'gezicht', naar het zwarte masker; het is een vervangende naam voor melanops (1999), die al bezet was. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mantarodal, centraal Peru.