Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Zwartbuikhelmspecht
Zwartbuikhelmspecht | Dryocopus schulzii
Black-bodied Woodpecker | Picamaderos chaqueño | Pica-pau-de-corpo-preto
De zwartbuikhelmspecht is een grote, vrijwel geheel zwarte specht met een rode kuif, die beperkt is tot de Chaco in het zuiden van Zuid-Amerika. In het gidsgebied komt hij alleen in het uiterste zuidoosten van Bolivia voor. Door de kap van het Chacobos gaat zijn leefgebied achteruit.
Geluid
Luide, snel herhaalde wik-wik-wik-reeksen en een korte, schorre roep. Roffelt in lange, gelijkmatige reeksen.
Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
28–30 cm, met een sterke, rechte, lichte snavel en een spitse rode kuif. Lichaam, rug en vleugels zijn roetzwart; witte schouderstrepen ontbreken of zijn hooguit vaag. Een smalle witte streep loopt van de snavelbasis onder het oog door langs de zijkant van de hals. Het mannetje heeft een rode baardstreep en een rood voorhoofd, het vrouwtje een zwart voorhoofd en een zwarte baardstreep. In de vlucht vallen de witte ondervleugels op.
Verwarringssoorten
De gestreepte helmspecht Dryocopus lineatus heeft witte schouderstrepen op de rug en een gebandeerde, lichte buik. De crèmerugspecht Campephilus leucopogon, in hetzelfde Chacobos, heeft een romige rug en bij het mannetje een geheel rode kop. De zwartkeelspecht Campephilus melanoleucos heeft een witte V op de rug, een gebandeerde buik en een lichte vlek bij de snavel.
Leefgebied
Droog Chacobos met hoge bomen, galerijbos en overgangen naar halfvochtig bos, in het gidsgebied in het laagland en op de lage uitlopers tot ongeveer 1000 m. Zoekt op stammen en dikke takken naar mieren en kevers en hun larven. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia alleen in het zuidoosten, in de Chaco van Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Paraguay en het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in grotere stukken Chacobos met oude bomen in het zuidoosten van Bolivia en luister in de ochtend naar de luide roepreeksen en het roffelen. Kijk ook naar vogels die over open stukken tussen bosjes vliegen.
Staat van instandhouding
Gevoelig. De stand is klein en versnipperd en neemt af door de grootschalige kap van het Chacobos voor landbouw en veeteelt.
Wetenschappelijke naam
Dryocopus schulzii | (Cabanis, 1882)
Cabanis beschreef de soort in 1882 als Phloeotomus Schulzi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Dryocopus werd in 1826 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Grieks drus, 'boom', en kopos, 'slaan, hakken'. De soortnaam eert de Duitse zoöloog Friedrich W. Schulz (overleden 1933), die van 1866 tot 1933 in Argentinië werkte. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tucumán, Argentinië.