Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Zwarte miervogel
Zwarte miervogel | Cercomacroides serva
Black Antbird | Hormiguero negro | Chororó-preto
De zwarte miervogel is een miervogel van dicht struikgewas aan bosranden in de voetheuvels van de oostelijke Andes en het aangrenzende Amazonelaagland. Paren leven laag in de vegetatie, bij omgevallen bomen, in bamboe en in secundaire begroeiing. Het mannetje is bijna zwart, het vrouwtje warm roodbruin van onder.
Geluid
De zang is een korte reeks van drie tot zes raspende, iets stijgende tonen, dzjie-dzjie-dzjie-dzjie, vaak in duet met het vrouwtje. Roepen zijn een droog tsjek en een korte ratel.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14 cm. Het mannetje is zwartachtig leigrijs, met smalle witte randen aan de vleugeldekveren, een verborgen witte vlek tussen de schouders en een donkere staart met hooguit fijne lichte toppen. Het vrouwtje is olijfbruin van boven, met een roodbruin gezicht, een warm oranjebruine keel, borst en buik en smalle lichte randen aan de vleugeldekveren.
Verwarringssoorten
De zwartachtige miervogel Cercomacroides nigrescens leeft vooral langs rivieren in het laagland en in de voetheuvels; het mannetje is grijzer, het vrouwtje lijkt sterk op dat van de zwarte miervogel, zodat de zang het betrouwbaarste kenmerk is. De grijze miervogel Cercomacra cinerascens leeft hoger in lianen in de middenlaag; het mannetje heeft brede witte staarttoppen en het vrouwtje is olijfgeel van onder. De peruaanse miervogel Cercomacra manu leeft in bamboe, en het vrouwtje is grijs van onder.
Leefgebied
Dichte onderbegroeiing aan bosranden, bij omgevallen bomen, in bamboe en in secundair bos, vooral in de voetheuvels tussen ongeveer 300 en 1500 m, plaatselijk lager in het aangrenzende laagland. Zoekt in paren insecten in de lage vegetatie. Het nest is een hangende kom in dichte begroeiing.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het zuidoosten, aan de voet van de Andes en in het aangrenzende laagland. Ecuador: in het oosten, vooral in de voetheuvels. Peru: langs de oostflank van de Andes en in het aangrenzende laagland over de hele lengte van het land. Bolivia: in het noorden en noordwesten, in de voetheuvels en het aangrenzende laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Amazonisch Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs wegen en paden in de voetheuvels aan de oostkant van de Andes, waar dicht struikgewas aan bosranden staat. Luister naar de raspende reeks van het paar en wacht tot de vogels aan de rand van de begroeiing komen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Vrij algemeen in de voetheuvels; de soort verdraagt bosranden en secundaire begroeiing.
Wetenschappelijke naam
Cercomacroides serva | (Sclater, 1858) (GBIF: Cercomacra serva)
Sclater beschreef de soort in 1858 als Pyriglena serva; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cercomacroides werd in 2014 ingevoerd door Tello & Raposo. De geslachtsnaam is Cercomacra met Grieks -oidēs, 'lijkend op', dus 'lijkend op Cercomacra'. De soortnaam komt van Latijn servus, 'slaafs, ondergeschikt, slaaf'. Sclater onderscheidde de soort van verwante mierenvogels door het kleinere formaat. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Napo, Ecuador.