Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Zwarte tangare

Zwarte tangare | Tachyphonus rufus

White-lined Tanager | Tangara filiblanca | Pipira-preta

De zwarte tangare is een tangare van bosranden, open plekken en tuinen in het laagland. Mannetje en vrouwtje verschillen sterk: het mannetje is glanzend zwart, het vrouwtje egaal roestbruin. De Engelse naam verwijst naar de witte ondervleugeldekveren van het mannetje, die vooral in vlucht te zien zijn.

Zwarte tangare (Tachyphonus rufus)
Foto: Joseph C Boone — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Roept een scherp tsjek; de zang is een vrolijke, herhaalde reeks korte, tjirpende tonen, vaak in de vroege ochtend.

Luister: RoepXC944064

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–19 cm, met een vrij forse, spitse snavel die blauwgrijs is met een donkere punt. Het mannetje is geheel glanzend blauwzwart, met een kleine witte vlek op de schouder (vaak verborgen) en witte ondervleugeldekveren, die in vlucht als witte flitsen te zien zijn. Het vrouwtje is egaal roestbruin tot kaneelbruin, van onderen iets lichter. Jongen lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

Het mannetje van de witschoudertangare Loriotus luctuosus is kleiner, heeft een grote witte schoudervlek en leeft in het bladerdak van bos. Het vrouwtje van de fluweeltangare Ramphocelus carbo is donker roodbruin met een roodachtiger buik en geen egale roestkleur. De roodschoudertangare Tachyphonus phoenicius is kleiner; het mannetje heeft een rode en witte schoudervlek, het vrouwtje is grijsbruin met lichte onderdelen.

Leefgebied

Bosranden, open plekken, struweel, plantages, tuinen en parken in het laagland en de lagere hellingen, meestal tot ruwweg 1800 m, plaatselijk hoger. Leeft in paren en zoekt in struiken en bomen naar vruchten, nectar en insecten; mijdt gesloten bos. Het nest is een kom laag in een struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia wijd verspreid in het laagland en de lagere hellingen, zowel ten westen als ten oosten van de Andes. In Ecuador vooral in het westen, plaatselijk ook in het oosten. In Peru vooral in het noorden en langs de oostelijke uitlopers van de Andes. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Costa Rica tot Venezuela, Trinidad, de Guyana's, een groot deel van Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk in tuinen, langs wegranden en aan bosranden naar een paartje van een zwarte en een roestbruine vogel die samen optrekken; let in vlucht op de witte ondervleugel van het mannetje.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijd verspreid en profiteert van open, door mensen gevormd landschap.

Wetenschappelijke naam

Tachyphonus rufus | (Boddaert, 1783)

Boddaert beschreef de soort in 1783 als Tangara rufa; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tachyphonus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam combineert Grieks takhus, 'snel', en phōneō, 'spreken' of 'geluid maken'. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', naar het roodbruine vrouwtje; het mannetje is zwart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.