Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Zwartflankpluimbroekje

Zwartflankpluimbroekje | Eriocnemis derbyi

Black-thighed Puffleg | Calzadito patinegro | Calçudo-de-coxa-preta

Het zwartflankpluimbroekje is een donkergroene kolibrie van de bovenste rand van het nevelwoud, vlak onder het páramo, in Colombia en het noorden van Ecuador. Zoals alle pluimbroekjes heeft hij dikke, donzige veerpluimen rond de poten; bij deze soort zijn die zwart, waar ze bij de meeste verwanten wit zijn.

Zwartflankpluimbroekje (Eriocnemis derbyi)
Foto: Alejandro Bayer Tamayo from Armenia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, droog tsiet en een snel gekwetter bij achtervolgingen.

Luister: RoepXC264481

Opname: Paul Coopmans — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

9–10 cm, met een korte, rechte zwarte snavel. Het mannetje is donker glanzend groen, met een groen glinsterende stuit en onderstaartdekveren en een zwarte, gevorkte staart. Opvallend zijn de grote, zwarte, donzige pluimen rond de poten. Het vrouwtje is groen van boven en lichter van onder, met groene vlekken, en heeft eveneens beenpluimen.

Verwarrings­soorten

Het glanspluimbroekje Eriocnemis vestita en het saffierpluimbroekje Eriocnemis luciani leven in hetzelfde soort bos maar hebben witte beenpluimen; het saffierpluimbroekje is bovendien groter, met een langere staart en blauwe onderstaartdekveren. Glansstaartkolibries zoals de smaragdglansstaartkolibrie Metallura tyrianthina zijn kleiner, met een roodbruine of koperkleurige staart en zonder opvallende beenpluimen.

Leefgebied

Hoog nevelwoud en elfenwoud aan de boomgrens, bosranden, struikgewas en bosjes in de overgang naar het páramo, en Polylepis-bosjes, ruwweg tussen 2500 en 3600 m. Foerageert aan bloeiende struiken aan de bosrand, vaak laag, en verdedigt een bloeiende struik tegen andere kolibries.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Centrale Cordillera en in de Andes in het zuiden van het land. In Ecuador alleen in de Andes in het noorden. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Aan bloeiende struiken langs de rand van het elfenwoud vlak onder het páramo, waar vogels vaak een vaste struik verdedigen. In goed licht zijn de zwarte beenpluimen al op afstand te zien.

Staat van instandhouding

Gevoelig. Het leefgebied aan de boomgrens is klein en versnipperd en wordt aangetast door kap, branden en de uitbreiding van weiland en akkers.

Wetenschappelijke naam

Eriocnemis derbyi | (Delattre & Bourcier, 1846)

Delattre & Bourcier beschreef de soort in 1846 als Trochilus Derbyi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Eriocnemis werd in 1849 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Grieks erion, 'wol', met knēmis, 'beenkap', naar de donzige veerpluimen aan de poten. De soortnaam eert Edward Smith-Stanley, 13de graaf van Derby (1775–1851), Brits natuurliefhebber en beschermheer met een grote dierencollectie op Knowsley. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Volcán Puracé, Cauca, Colombia.