Alle soorten › Zangvogels › Bekardes en tityra's › Zwartkapbekarde
Zwartkapbekarde | Pachyramphus marginatus
Black-capped Becard | Anambé capirotado | Caneleiro-bordado
De zwartkapbekarde is een kleine bekarde van het bladerdak van het Amazoneregenwoud. Hij zit meestal hoog in de kronen en reist mee met gemengde groepen insecteneters. Het mannetje is grijs met een zwarte kap, het vrouwtje heeft een roodbruine kruin en een olijfgroene rug.
Geluid
De zang is een heldere, melodieuze reeks fluittonen, vaak eerst stijgend en dan sneller wordend, zoals tiu-tiu-tiu-tju-tju. Daarnaast korte, zachte roepjes.
Opname: Fabrício Grigolin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14 cm, met een grote kop, een korte, stevige snavel en een vrij korte staart. Het mannetje heeft een glanzend zwarte kruin, een grijze nek en een zwarte, deels grijs gemengde rug; de onderdelen zijn lichtgrijs. De vleugels zijn zwart met witte randen aan dekveren en tertials en een witte band over de schouder; de zwarte staart heeft witte punten. Het vrouwtje heeft een roodbruine kruin, een olijfgroene rug, geelachtige onderdelen en kaneelkleurige randen aan de vleugelveren. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
De witvleugelbekarde Pachyramphus polychopterus is groter en donkerder; het mannetje heeft donkergrijze onderdelen en een vrijwel zwarte rug, het vrouwtje een bruinere kruin zonder roodbruine kap. De grijze bekarde Pachyramphus rufus is lichter grijs, met een witte teugel, en leeft vooral langs rivieren. De kastanjebekarde Pachyramphus castaneus heeft een kastanjebruine kruin met een grijze band erachter, maar roestbruine bovendelen en geen lichte vleugelranden.
Leefgebied
Het bladerdak en de randen van vochtig laaglandbos, vooral terra firme, minder in várzea en hoog secundair bos; tot ongeveer 1000 m aan de voet van de Andes. Zoekt insecten en spinnen tussen het blad, vaak in gemengde groepen, en eet ook wat vruchten. Het nest is een grote, bolvormige bal van plantenmateriaal met een ingang aan de zijkant, hoog in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Amazonegebied ten oosten van de Andes. In Ecuador en Peru in het oostelijk laagland. In Bolivia in het noorden en oosten, in Pando, Beni, La Paz en Santa Cruz. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en het Amazonegebied en het Atlantisch bos van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk in de kronen vanaf uitkijktorens en canopypaden in het oostelijk laagland, waar gemengde groepen langstrekken. De zang is vaak de eerste aanwijzing.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdwijnt waar het bos wordt gekapt, maar komt nog over grote oppervlakten voor.
Wetenschappelijke naam
Pachyramphus marginatus | (Lichtenstein, 1823)
Lichtenstein beschreef de soort in 1823 als T[odus] marginatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pachyramphus werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Grieks pakhus, 'dik, stevig', en rhamphos, 'snavel'. De soortnaam is Latijn marginatus, 'omrand', naar de lichte randen van de vleugelveren. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bahia, Brazilië.