Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Zwartkeelheremietkolibrie

Zwartkeelheremietkolibrie | Phaethornis atrimentalis

Black-throated Hermit | Ermitaño golinegro | Rabo-branco-de-garganta-escura

De zwartkeelheremietkolibrie is een kleine heremietkolibrie van de onderlaag van het Amazonebos en de voetheuvels aan de oostkant van de Andes. Hij hoort bij de groep kleine, roodbruine heremieten en is te herkennen aan de zwartachtige streep midden over de keel. Zoals andere heremieten volgt hij een vaste route langs bloemen, en de mannetjes zingen in groepjes (leks) in het struikgewas.

Zwartkeelheremietkolibrie (Phaethornis atrimentalis)
Foto: alanvannorman — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

De zang van het mannetje is een hoge, piepende, snel herhaalde reeks tonen, lang volgehouden vanaf een lage tak in de lek. De roep is een dun, scherp tsip, vaak in de vlucht.

Luister: ZangXC706546

Opname: Mauricio Cuéllar Ramírez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

9 cm, met een licht gebogen snavel en een getrapte staart. De bovendelen zijn bronsgroen, de stuit en de bovenstaartdekveren roodbruin. De kop heeft een donker masker, met een okerkleurige wenkbrauwstreep en baardstreep. De onderdelen zijn warm kaneelbruin, met een zwartachtige streep midden over de keel. De staart is donker met okergele punten; de middelste staartpennen zijn iets verlengd, met een witachtige punt. De seksen zijn vrijwel gelijk.

Verwarrings­soorten

De rode heremietkolibrie Phaethornis ruber is nog kleiner en feller roodbruin van onder, zonder donkere keel; het mannetje heeft een smalle zwarte borstband. De grijskinheremietkolibrie Phaethornis griseogularis heeft een grijze kin en keel en leeft vooral hoger, in voetheuvel- en bergbos. De kleine streepkeelheremietkolibrie Phaethornis striigularis heeft een fijn gestreepte keel en leeft ten westen van de Andes.

Leefgebied

Onderlaag en randen van vochtig laaglandbos, várzea, secundair bos en struikgewas langs rivieren, van het laagland tot ongeveer 1100 m. Bezoekt bloemen van onder meer heliconia's, Heliconia, langs een vaste route en vangt kleine geleedpotigen. Het nest is een kegelvormig kommetje van plantenvezels en spinrag, vastgehecht aan de onderkant van een hangend blad.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia ten oosten van de Andes, vooral in het zuiden. In Ecuador in het Amazonegebied en de voetheuvels van de oostflank. In Peru in het noorden en midden van het Amazonegebied en de voetheuvels. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het uiterste westen van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Wacht bij bloeiende heliconia's langs bosranden en paden in het laagland en de voetheuvels van Ecuador en het noorden van Peru, bijvoorbeeld rond de lodges langs de Napo. Een zingende lek is te horen voordat je de vogels ziet; ze zitten laag en blijven lang op dezelfde tak.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort gebruikt ook secundair bos en bosranden.

Wetenschappelijke naam

Phaethornis atrimentalis | Lawrence, 1858

Lawrence beschreef de soort in 1858 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Phaethornis werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks phaethōn, 'zon', met ornis, 'vogel'. De soortnaam combineert Latijn ater, 'zwart', met mentum, 'kin', naar de donkere kin en keel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Napo, Ecuador.