Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Zwartkopstruikgors

Zwartkopstruikgors | Arremon atricapillus

Black-headed Brushfinch | Cerquero cabecinegro | Tico-tico-de-capuz-preto

De zwartkopstruikgors is een grote struikgors van de lagere berghellingen in het noorden en westen van Colombia, met een vrijwel geheel zwarte kop. Hij werd vroeger tot de streepkopstruikgors Arremon torquatus in ruime zin gerekend en wordt nu als aparte soort beschouwd. Hij leeft in paren in de ondergroei, op lagere hoogten dan de verwante struikgorzen van de Andes.

Zwartkopstruikgors (Arremon atricapillus)
Foto: Dario Taraborelli — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Zeer hoge, dunne roepjes, ongeveer tsiet. De zang is een korte reeks hoge, ijle fluittonen, vooral in de vroege ochtend.

Luister: ZangXC607736

Opname: Fernando Castro — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19 cm, stevig, met een zwarte snavel en een vrij lange staart. De kop is zwart, met hooguit een vage, smalle grijze middenkruinstreep en wenkbrauwstreep. De keel is wit, zonder borstband. Rug, vleugels en staart zijn olijfgroen; borst en flanken zijn grijs, het midden van de buik is wit. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn doffer en bruiner.

Verwarrings­soorten

De grijsbrauwstruikgors Arremon assimilis leeft hoger en heeft een duidelijke grijze middenkruinstreep en wenkbrauwstreep. De bruinkapstruikgors Arremon brunneinucha heeft een kastanjebruine kruin en een zwarte borstband. De goudsnavelgors Arremon aurantiirostris is kleiner, met een oranje snavel, een witte wenkbrauwstreep en een zwarte borstband, en leeft lager. De tangarestruikgors Oreothraupis arremonops heeft een zwarte kop met grijze strepen en een oranjebruin lichaam.

Leefgebied

Ondergroei van vochtig lager bergbos, bosranden, oud secundair bos en schaduwrijke koffieplantages, ruwweg tussen 600 en 2000 m. Zoekt op de grond tussen het bladafval naar insecten, andere ongewervelden en zaden. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia op de hellingen van de West- en Centrale Andes, van het noorden zuidwaarts tot ongeveer Valle del Cauca, en op de hellingen van het middelste Magdalenadal, onder meer in de Serranía de San Lucas. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het uiterste oosten van Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bosfragmenten en schaduwrijke koffieplantages op middelhoge hellingen in Antioquia en langs het Magdalenadal. Paren houden zich laag in dicht struikgewas op; let in de vroege ochtend op hun hoge roepjes.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Op de lagere hellingen is veel bos gekapt, maar de soort leeft ook in secundair bos en schaduwkoffie.

Wetenschappelijke naam

Arremon atricapillus | (Lawrence, 1874)

Lawrence beschreef de soort in 1874 als Buarremon atricapillus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Arremon werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks arrhēmōn, 'zwijgend, zonder spraak'. De soortnaam komt van Latijn ater, 'zwart', en capillus, 'hoofdhaar': 'zwartkop'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.