Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Zwartkoptinamoe

Zwartkoptinamoe | Crypturellus atrocapillus

Black-capped Tinamou | Tinamú capirotado | Inhambu-de-coroa-preta

De zwartkoptinamoe is een middelgrote tinamoe van het zuidwesten van het Amazonegebied, met een zwarte kap en rode poten. In het gidsgebied leeft hij in het zuidoosten van Peru en het noorden van Bolivia, vaak in dichte ondergroei en bamboe.

Zwartkoptinamoe (Crypturellus atrocapillus)
Foto: Sean Vanderluit — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een lange, trillende, enigszins dalende fluittoon, met tussenpozen herhaald, vooral in de vroege ochtend en de avondschemering.

Luister: ZangXC474806

Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

28–31 cm, met een kleine kop, een dunne hals en vrijwel geen staart. Kruin en achterhoofd zijn zwart, de keel is wit, hals en borst zijn roodbruin tot kaneelkleurig, de buik is lichter. De bovendelen zijn donkerbruin; het vrouwtje heeft op de vleugels en de onderrug een zwarte en geelbruine bandering, het mannetje is daar effener. De poten zijn rood.

Verwarrings­soorten

De bonte tinamoe Crypturellus variegatus heeft ook een zwarte kap, maar een sterk gebandeerde rug bij beide seksen en geen rode poten. De Braziliaanse tinamoe Crypturellus strigulosus heeft geen zwarte kap. De kleine tinamoe Crypturellus soui is kleiner en effen. De marmertinamoe Crypturellus undulatus is groter en grijzer, met fijne golflijnen.

Leefgebied

Dichte ondergroei in vochtig laaglandbos en voetheuvelbos, bamboe, bosranden en oudere secundaire bossen, ook langs rivieren, tot ongeveer 1500 m. Loopt over de grond en zoekt zaden, vruchten en ongewervelden. Het nest ligt op de grond; het mannetje broedt de eieren uit.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in het zuidoosten, onder meer in Madre de Dios, Cusco en Puno. In Bolivia in het noordelijke laagland en de voetheuvels van de oostflank. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het aangrenzende westen van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend langs bospaden met bamboe of dichte ondergroei in Madre de Dios, bijvoorbeeld rond Manu en Tambopata. De vogel blijft meestal onder dekking.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd (LC). Plaatselijk afgenomen door ontbossing en jacht, maar het verspreidingsgebied is groot en omvat grote beschermde gebieden.

Wetenschappelijke naam

Crypturellus atrocapillus | (Tschudi, 1844)

Tschudi beschreef de soort in 1844 als Crypturus atro-capillus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Crypturellus werd in 1914 ingevoerd door Brabourne, WWK-H & Chubb. De geslachtsnaam komt van Grieks kruptos, 'verborgen', en oura, 'staart', met het Latijnse verkleinwoord -ellus: 'klein verborgen staartje'. De soortnaam komt van Latijn ater, 'zwart', en capillus, 'hoofdhaar', naar de zwarte kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.