Alle soorten › Zangvogels › Kraaiachtigen › Zwartkraaggaai
Zwartkraaggaai | Cyanolyca armillata
Black-collared Jay | Urraca negricollareja | Gralha-de-colar-preto
De zwartkraaggaai is een donker ultramarijnblauwe gaai met een zwart masker en een smalle zwarte kraag, van het hogere bergbos van de noordelijke Andes. Hij trekt in paren of familiegroepjes door het bos, vaak samen met andere soorten. Hij werd vroeger tot de witkraaggaai gerekend; met die soort en de turkooisgaai vormt hij een reeks nauw verwante gaaien langs de Andes.
Geluid
Luide, schorre en raspende roepen, vaak een snelle reeks tsjaa-tsjaa-tsjaa of een enkel tsjeerr; daarnaast heldere, fluitende tonen.
Opname: Jaime Suárez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
33 cm, met een lange staart. Vrijwel geheel donker ultramarijn- tot violetblauw, de kruin lichter en helderder blauw. Een zwart masker loopt over voorhoofd, teugel en oorstreek, en een smalle zwarte kraag scheidt de blauwe keel van de borst. Snavel, poten en iris zijn zwart. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met een minder heldere kruin.
Verwarringssoorten
De turkooisgaai Cyanolyca turcosa is veel lichter, turkooisblauw met een witachtige keel; hij komt in het zuiden van Colombia en het noorden van Ecuador in de buurt voor. De witkraaggaai Cyanolyca viridicyanus heeft een witte in plaats van een zwarte kraag en leeft alleen in Peru en Bolivia. De ornaatgaai Cyanolyca pulchra is kleiner, met een witachtige kruin en zonder kraag, en leeft lager op de Pacifische flank.
Leefgebied
Vochtig bergbos en nevelwoud, bosranden en oud secundair bos, ongeveer tussen 1600 en 3000 m. Foerageert vooral in het middelste en bovenste deel van het bos, tussen mos en epifyten, en eet insecten, andere ongewervelden en vruchten. Over de broedbiologie is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de Oostelijke en de Centrale Andes. In Ecuador alleen in het uiterste noorden, vooral op de oostflank. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van het westen van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In nevelwoudreservaten op de hellingen van de Centrale en Oostelijke Andes in Colombia, waar groepjes met gemengde foerageergroepen van tangaren meetrekken. De raspende roepen verraden ze meestal eerst.
Staat van instandhouding
Door de IUCN niet geëvalueerd als afzonderlijke soort. Plaatselijk vrij algemeen, maar afhankelijk van aaneengesloten bergbos, dat in de noordelijke Andes sterk versnipperd is.
Wetenschappelijke naam
Cyanolyca armillata | (Gray, 1845)
Gray beschreef de soort in 1845 als Cyanocorax armillatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cyanolyca werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks kuanos, 'donkerblauw', met lukos, een soort kraai (mogelijk de kauw) die Aristoteles en Hesychius noemen. De soortnaam komt van Latijn armillatus, 'met een armband', naar de zwarte halsband. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.