Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Zwartnekgrondspecht

Zwartnekgrondspecht | Colaptes atricollis

Black-necked Woodpecker | Carpintero peruano | Pica-pau-de-pescoço-preto

De zwartnekgrondspecht komt alleen in Peru voor, op de droge westflank van de Andes en in droge dalen tussen de bergketens. Hij is de enige specht in grote delen van dit kale, door cactussen en struiken bepaalde landschap. Zijn zwarte keel en hals onderscheiden hem van verwante soorten.

Zwartnekgrondspecht (Colaptes atricollis)
Foto: Zieger M — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide reeks kie-kie-kie en losse, schelle pieuw-roepen; roffelt kort.

Luister: ZangXC262761

Opname: Dan Lane — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

25–27 cm. De kruin is grijs; het mannetje heeft een rode achterkruin en nek en een rode baardstreep, het vrouwtje alleen rood in de nek. Het gezicht is witachtig. Keel en voorhals zijn zwart, wat de soort haar naam geeft. De rug is olijfbruin met zwarte dwarsbanden, de stuit geelachtig. De onderdelen zijn lichtgeel met dichte zwarte dwarsbanden. Ondervleugel en schachten van de slagpennen zijn geel.

Verwarrings­soorten

De andesgrondspecht Colaptes rupicola is veel groter, met een geelbruin gezicht en hals zonder zwarte keel, en leeft hoger op de puna. De olijfrugspecht Colaptes rubiginosus heeft een groene rug en leeft in vochtig bos. De streepkopspecht Veniliornis lignarius en andere kleine Veniliornis-spechten zijn veel kleiner en hebben geen zwarte keel.

Leefgebied

Droog struweel met cactussen, droge hellingen met verspreide bomen, oeverbegroeiing en akkers met bomenrijen, ook aanplant van eucalyptus; ruwweg tussen 500 en 4000 m, meestal tussen 1500 en 3000 m. Foerageert op stammen, cactussen en op de grond. Eet mieren en andere insecten. Broedt in een holte in een boom of zuilcactus.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru: op de westflank van de Andes van het noorden tot in het uiterste zuiden, en in het droge dal van de Marañón. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Endemisch voor het gidsgebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de droge dalen op de westflank, bijvoorbeeld boven Lima langs de wegen naar Santa Eulalia en Huaral, in cactusstruweel en rond akkers met bomen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt een agrarisch landschap met bomen en is plaatselijk algemeen.

Wetenschappelijke naam

Colaptes atricollis | (Malherbe, 1850)

Malherbe beschreef de soort in 1850 als Chrysopicos atricollis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Colaptes werd in 1825 ingevoerd door Vigors. De geslachtsnaam komt van Grieks kolaptēs, 'beitelaar', van kolaptō, 'pikken, uitbeitelen'. De soortnaam komt van Latijn ater, 'zwart', en collum, 'hals', naar de zwarte hals. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.