Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Zwartoorelfkolibrie
Zwartoorelfkolibrie | Heliothryx auritus
Black-eared Fairy | Hada orejinegra | Beija-flor-de-bochecha-azul
De zwartoorelfkolibrie is de oostelijke tegenhanger van de paarskopfeeënkolibrie: groen van boven, helderwit van onder, met een zwart oorvlak en een lange staart met witte zijkanten. Hij leeft hoog in het bladerdak van het Amazonebos en wordt daardoor meestal vanaf een uitkijktoren of langs een bosrand waargenomen. Net als zijn westelijke verwant prikt hij vaak gaten in de basis van bloemen om bij de nectar te komen.
Geluid
Een scherp, droog tsit of tsik, vaak in de vlucht; ook korte reeksen hoge, tsjilpende tonen.
Opname: Fernando Igor de Godoy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11–13 cm, met een korte, rechte, spitse zwarte snavel; het vrouwtje heeft een langere staart. Het mannetje is helder groen van boven, ook op de kruin, met een zwart oorvlak achter het oog dat eindigt in een kleine, glanzend blauwviolette vlek. De onderdelen zijn zuiver wit. De middelste staartveren zijn blauwzwart, de buitenste wit. Het vrouwtje lijkt op het mannetje, maar heeft fijne grijze vlekjes op keel en borst en een nog langere, sterk getrapte staart.
Verwarringssoorten
De paarskopfeeënkolibrie Heliothryx barroti heeft bij het mannetje een violette kruin en leeft ten westen van de Andes. De zonnestraalkolibrie Heliactin bilophus is kleiner, het mannetje met een zwarte keel en rode kopveren, en leeft in open savanne. Andere witbuikige kolibries in het Amazonegebied, zoals de witnekkolibrie Florisuga mellivora, missen het zwarte oorvlak.
Leefgebied
Het bladerdak en de randen van vochtig laaglandbos, zowel terra firme als várzea, en voetheuvelbos, ook hoge secundaire bosranden, meestal onder ongeveer 1200 m. Foerageert hoog, vaak met uitgespreide, op en neer wippende staart. Neemt nectar door de bloembasis te doorboren en vangt kleine insecten in de lucht. Het nest is een napje van plantenpluis op een dunne tak, vaak hoog in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia ten oosten van de Andes, in het Amazonegebied en de voetheuvels. In Ecuador in het Amazonelaagland en de lagere oostflank. In Peru in het Amazonelaagland en de voetheuvels van de oostflank. In Bolivia in het noorden en oosten, in Pando, Beni, La Paz, Cochabamba en Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het Amazonegebied en het Atlantisch woud van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Vanaf uitkijktorens en hoge platforms bij lodges in het Amazonelaagland, en langs brede rivieroevers en bosranden waar het bladerdak open ligt. Let op de witte flitsen van de staart tussen het hoge loof.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied; ontbossing tast het leefgebied plaatselijk aan.
Wetenschappelijke naam
Heliothryx auritus | (Gmelin, 1788)
Gmelin beschreef de soort in 1788 als Trochilus auritus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Heliothryx werd in 1831 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam combineert Grieks hēlios, 'zon', met thrix, 'haar'. De soortnaam is Latijn auritus, 'met oren', naar de opvallende oorvlek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.