Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Zwartsnavelboomjager
Zwartsnavelboomjager | Thripadectes melanorhynchus
Black-billed Treehunter | Trepamusgos piquinegro | Barranqueiro-de-bico-preto
De zwartsnavelboomjager is een gedrongen, donkere boomjager van het lagere bergbos op de oostflank van de Andes. De zware, zwarte snavel en de geschubde keel zijn de belangrijkste kenmerken. Hij leeft lager dan de meeste andere boomjagers, in de overgang van voetheuvels naar nevelwoud.
Geluid
De zang is een reeks van 10 tot 13 scherpe tonen die eerst versnelt en dan vertraagt en licht daalt, met een lachend karakter; soms staan de tonen in paren.
Opname: Jorge L. Peña — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–21 cm, gedrongen en lijsterachtig van bouw, met een korte, zware, zwarte snavel. De bovendelen zijn donkerbruin; kruin en nek hebben smalle okergele strepen, de rug is vrijwel effen. De staart is kastanjebruin. De keel is oker met donkere randjes, zodat hij geschubd lijkt; de borst heeft smalle okergele strepen. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn minder duidelijk gestreept. De ondersoort striaticeps in Colombia heeft een lichtere kruin en rug.
Verwarringssoorten
De gestreepte boomjager Thripadectes holostictus heeft een duidelijk gestreepte rug en een minder zware snavel en leeft meestal hoger. De streepkopboomjager Thripadectes virgaticeps is groter en warmer bruin, met een okerkleurige borst. De schubkeelboomjager Thripadectes scrutator is groter, zwaarder gestreept en leeft veel hoger. De okerkeelbladspeurder Automolus ochrolaemus en andere bladspeurders hebben een lichte oogring of wenkbrauwstreep en een ongestreepte keel.
Leefgebied
Vochtig, groenblijvend bergbos, ook secundair bos en laag bos op bergkammen, op de oostflank tussen ongeveer 1000 en 1800 m. Zoekt in dichte ondergroei naar insecten in dode bladeren en mos. Over het nest is weinig bekend; verwanten broeden in een gang in een aarden wal.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia op de oostflank van de Oostelijke Cordillera, van Boyacá en Casanare zuidwaarts. In Ecuador op de oostflank, van Sucumbíos zuidwaarts. In Peru op de oostflank van de Andes over de hele lengte, tot in Puno. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de ondergroei langs paden en wegen door het lagere bergbos van de oostflank, bijvoorbeeld rond de Sumaco in Ecuador of in het middelste deel van de Manu-weg in Peru. De lachende zang is meestal het eerste teken.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en de stand wordt stabiel geacht; ontbossing op de lagere oostflank vormt plaatselijk een bedreiging.
Wetenschappelijke naam
Thripadectes melanorhynchus | (Tschudi, 1844)
Tschudi beschreef de soort in 1844 als Anabates melanorhynchus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Thripadectes werd in 1862 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam komt van Grieks thrips 'houtworm' en dēktēs 'bijter' (van daknō 'bijten'). De soortnaam komt van Grieks melas 'zwart' en rhunkhos 'snavel', naar de zwarte snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bosgebied tussen 10° en 12° ZB, Peru.