Alle soorten › Hoenderachtigen › Tandkwartels › Californische kuifkwartel

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Eend- en hoendervogels Galloanserae

Californische kuifkwartel | Callipepla californica

California Quail | Colín de California

De Californische kuifkwartel is een gedrongen, grijsbruine kwartel met een naar voren gebogen zwarte pluim en een geschubde buik. In het gidsgebied leeft hij alleen op het schiereiland Baja California, van de Amerikaanse grens tot de Kaap. Groepen scharrelen door struweel, droge beekdalen en de randen van akkers en dorpen.

Californische kuifkwartel (Callipepla californica)
Foto: Polinova — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De verzamelroep is een luid, ritmisch tsji-KA-go, met de klemtoon op de tweede lettergreep, vaak vanaf een lage struik of paal. Groepsleden houden contact met zachte pip-roepjes; bij gevaar klinkt een schor, oplopend alarm. Het mannetje roept in de broedtijd ook een enkelvoudig kaaw.

Luister: ZangXC1169315

Opname: Cristian Pinto Fernandez — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

24–27 cm; rond, met een korte staart en een druppelvormige zwarte pluim. Het mannetje heeft een blauwgrijze borst, olijfbruine bovendelen, een bruine kruin, een zwart gezicht en zwarte keel met een witte omlijning, en een buik die in okerkleur en zwart geschubd is, met een kastanjebruine vlek in het midden. De flanken zijn bruin met witte lengtestrepen. Het vrouwtje is egaler grijsbruin, met een kortere pluim, zonder zwart-witte kopstreping en met een vager geschubde buik. Vogels in het zuiden van het schiereiland zijn kleiner en donkerder dan die in het noorden.

Verwarrings­soorten

De gambels kuifkwartel Callipepla gambelii raakt het areaal in het noordoosten van Baja California; het mannetje heeft een kastanjebruine kruin en een effen crèmekleurige buik met een zwarte vlek, zonder schubtekening. De bergkwartel Oreortyx pictus in de bergen van het noorden van het schiereiland is groter, met een lange, rechte pluim en kastanjebruine keel.

Leefgebied

Woestijnstruweel en cactusbegroeiing, chaparral, beekdalen met rivierbegroeiing, eikenbos en open naaldbos in de bergen, en akkers, boomgaarden en erven aan de rand daarvan, van zeeniveau tot ongeveer 2500 m. Is meer dan andere kuifkwartels een bewoner van overgangen tussen dichte dekking en open grond. Eet zaden, bladeren, scheuten en insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied over vrijwel het hele schiereiland Baja California, in Baja California en Baja California Sur, inclusief de Sierra de San Pedro Mártir en de Sierra de la Laguna. Buiten het gidsgebied van nature in het westen van de Verenigde Staten, van Oregon tot Californië en het westen van Nevada; ingevoerd in onder meer Washington, Idaho, Brits-Columbia, Hawaï, Chili en Nieuw-Zeeland.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs zandwegen en beekdalen in de bergen boven Ensenada, in de Sierra de San Pedro Mártir en in de Sierra de la Laguna bij La Paz, vroeg in de ochtend. Groepen komen geregeld naar water bij ranches.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Op het schiereiland Baja California algemeen.

Wetenschappelijke naam

Callipepla californica | (Shaw, 1798)

Shaw beschreef de soort in 1798 als Tetrao californicus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Callipepla werd in 1832 ingevoerd door Wagler. Callipepla is Grieks, van kallipeplos 'fraai gekleed', uit kallos 'schoonheid' en peplos 'gewaad'. californica betekent 'van Californië', waar de soort werd beschreven. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Monterey in Californië.