Alle soorten › Hoenderachtigen › Tandkwartels › Geschubde kwartel
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Eend- en hoendervogels Galloanserae
Geschubde kwartel | Callipepla squamata
Scaled Quail | Codorniz escamosa
De geschubde kwartel is de kwartel van de Chihuahuawoestijn en de droge graslanden van het noorden en midden van Mexico. Hij is blauwgrijs, met op borst en buik een patroon van donker gerande veren dat aan schubben doet denken, en een korte, witte kuiftop. Groepen lopen liever weg dan dat ze opvliegen.
Geluid
De roep is een laag, schor, tweelettergrepig tsjip-tsjur of pe-cos, meer een grom dan een fluit, vooral te horen in de vroege ochtend. Bij onraad korte, hese tsjuk-roepjes; het mannetje roept in de broedtijd ook een enkelvoudig kerr.
Opname: Richard E. Webster — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
25–31 cm; gedrongen, met een korte staart en een korte, borstelige kuif met een witte punt. Kop, borst en bovendelen zijn blauwgrijs; de veren van nek, borst en buik hebben een donkere rand, zodat de onderkant geschubd lijkt. De flanken zijn grijsbruin met witte lengtestrepen. Het vrouwtje lijkt sterk op het mannetje, maar heeft een kortere, meer okerkleurige kuif en een fijner gestreepte kop. Mannetjes van de ondersoort C. s. castanogastris in het noordoosten van Mexico hebben een kastanjebruine vlek op de buik.
Verwarringssoorten
De gambels kuifkwartel Callipepla gambelii in Sonora en Chihuahua heeft een zwarte, naar voren gebogen pluim en mist de schubtekening; het mannetje heeft een zwart gezicht. De Virginiaanse boomkwartel Colinus virginianus is roodbruiner, met een duidelijke oogstreep en zonder witte kuif. Het vrouwtje van de montezumakwartel Cyrtonyx montezumae is ronder, bruin en gevlekt en leeft in grasrijk eikenbos.
Leefgebied
Droog grasland, halfwoestijn en woestijnstruweel met mesquite, yucca, acacia en cactussen, waar tussen de pollen genoeg open grond is om te lopen; ook akkerranden en de omgeving van ranches, van ongeveer 500 tot 2000 m. Blijft in droge zomers in de buurt van drinkplaatsen voor vee. Eet zaden, groene plantendelen en insecten. Verdwijnt waar overbegrazing de grasmat vernietigt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
In het gidsgebied in het noordoosten van Sonora en over de hoogvlakten van Chihuahua, Coahuila, Durango, Nuevo León en Tamaulipas, zuidelijk via Zacatecas en San Luis Potosí tot Aguascalientes en, schaarser, tot het noorden van Jalisco, Guanajuato, Querétaro en Hidalgo. Buiten het gidsgebied in het zuidwesten van de Verenigde Staten, van Arizona en het zuiden van Colorado tot het westen van Texas en Oklahoma.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In het woestijngrasland rond Janos in Chihuahua en in de vlakten rond Saltillo en Cuatro Ciénegas in Coahuila, vroeg in de ochtend langs zandwegen. Een groep rent vaak voor de auto uit over de weg.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. In de Chihuahuawoestijn algemeen. Aan de randen van het areaal teruggelopen door het omzetten van grasland in akkers en door overbegrazing; het aantal schommelt sterk met de regenval.
Wetenschappelijke naam
Callipepla squamata | (Vigors, 1830)
Vigors beschreef de soort in 1830 als Ortyx squamatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Callipepla werd in 1832 ingevoerd door Wagler. Callipepla is Grieks, van kallipeplos 'fraai gekleed', uit kallos 'schoonheid' en peplos 'gewaad'. squamata is Latijn voor 'geschubd', van squama 'schub', naar het schubbenpatroon op borst en nek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mexico.