Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Mexicaanse schaarstaartkolibrie

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Nachtzwaluwen en gierzwaluwen Strisores

Mexicaanse schaarstaartkolibrie | Doricha eliza

Mexican Sheartail | Colibrí tijereta mexicano

De mexicaanse schaarstaartkolibrie is een kleine kolibrie die alleen in Mexico voorkomt, in twee ver van elkaar gescheiden gebieden: de noordkust van het schiereiland Yucatán en het midden van Veracruz. Het mannetje heeft een paarse keel en een diep gevorkte staart. Door het verlies van kuststruweel en droog bos geldt de soort als gevoelig.

Mexicaanse schaarstaartkolibrie (Doricha eliza)
Foto: Henggang Cui — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droog, hoog tsjip of tsik, en bij achtervolgingen een kort gekwetter.

Luister: RoepXC356490

Opname: Esau Toaki Villarreal — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

8–9 cm, met een vrij lange, licht gebogen zwarte snavel. Het mannetje is groen op de bovendelen, met een glanzende roze-paarse keel, een witte borst en buik, groene flanken en een diep gevorkte donkere staart die korter is dan bij de kleine schaarstaartkolibrie. Het vrouwtje heeft een donkere oogstreep met een lichte wenkbrauwstreep, witachtige onderdelen met lichtbruingele flanken en een afgeronde staart met roestbruine basis, een zwarte band en witte toppen.

Verwarrings­soorten

De robijnkeelkolibrie Archilochus colubris, in de winter algemeen in Yucatán en Veracruz, heeft een rechte snavel; het mannetje heeft een rode keel en een kortere staart. De vorkstaartsmaragdkolibrie Cynanthus canivetii heeft een rode snavelbasis en het mannetje is geheel groen; het vrouwtje heeft een witte streep achter het oog en grijze onderdelen. De yucatánamazilia Amazilia yucatanensis is groter, met een rode snavel en een roestbruine staart.

Leefgebied

In Yucatán laag kuststruweel en duinvegetatie achter het strand, de randen van mangrove en droog struweel, ook in tuinen in kustdorpen. In Veracruz droog tropisch bos, struweel en tuinen in het laagland en de lage heuvels. Foerageert laag bij bloemen van struiken en kruiden.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Endemisch voor het gidsgebied en voor Mexico. Een populatie langs de noordkust van het schiereiland Yucatán, van het noorden van Campeche tot het noordoosten van de staat Yucatán, en een tweede populatie in het midden van Veracruz, in het laagland en de lage heuvels tussen Xalapa en de Golfkust.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In Yucatán in het kuststruweel langs de weg tussen Progreso en Telchac en bij Sisal, Celestún en Río Lagartos; in Veracruz in het droge struweel ten oosten van Xalapa.

Staat van instandhouding

Gevoelig. Het verspreidingsgebied is klein en versnipperd. De ontwikkeling van de kust van Yucatán en het omzetten van droog bos en struweel in landbouwgrond in Veracruz verkleinen het leefgebied.

Wetenschappelijke naam

Doricha eliza | (Lesson & Delattre, 1839)

Lesson & Delattre beschreef de soort in 1839 als Trochilus eliza; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Doricha werd in 1854 ingevoerd door Reichenbach. Doricha is genoemd naar Doricha (fl. 700 v.Chr.), een beroemde Griekse courtisane of hetaere. eliza eert Éliza Lefèvre (fl. 1840), echtgenote van de Franse zoöloog Amédée Lefèvre. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit tussen Veracruz en Xalapa, Veracruz, Mexico.