Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Noordelijke effen xenops
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Noordelijke effen xenops | Xenops mexicanus
Northern Plain Xenops | Picolezna liso mexicano
De noordelijke effen xenops is een kleine, bruine ovenvogel met een korte, wigvormige, naar boven gebogen snavel en een opvallende zilverwitte streep onder het oog. Hij werd lange tijd tot de effen xenops Xenops minutus gerekend, maar wordt nu als aparte soort behandeld.
Geluid
Een korte reeks hoge, scherpe tonen die eerst stijgen en dan dalen. Ook een enkel, scherp roepje.
Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.
Herkenning
11–12 cm. Snavel kort, zijdelings afgeplat, met een rechte bovensnavel en een naar boven gebogen ondersnavel. Bovendelen effen olijfbruin met een lichte beige wenkbrauwstreep en een zilverwitte baardstreep. Onderdelen effen bruinachtig, zonder strepen. Vleugels met een kaneelkleurige band, staart roodbruin met zwart. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De gestreepte xenops Xenops rutilans heeft een gestreepte kop, mantel en onderzijde en leeft vooral in de heuvels en bergen van Costa Rica en Panama. Muisspechten zijn groter, klimmen met de staart als steun langs stammen en missen de witte baardstreep.
Leefgebied
Vochtig laagland- en heuvelbos, bosranden, secundair bos en oude plantages met bomen; op het schiereiland Yucatán ook in seizoensbos. Klautert acrobatisch langs dunne takken en ranken, vaak ondersteboven, en hakt en trekt met de snavel aan dode takjes en schors om insecten te vinden. Sluit zich vaak aan bij gemengde foerageergroepen. Nestelt in een zelf uitgehakte holte in rot hout.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Van het zuidoosten van Mexico, met inbegrip van het schiereiland Yucatán, door heel Midden-Amerika tot Panama. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Zuid-Amerika.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Te vinden in gemengde groepen in bos en aan bosranden, bijvoorbeeld in Tikal in Guatemala en langs de Camino del Oleoducto (Pipeline Road) in Panama; let op het tikken en scharrelen aan dunne takken.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd als aparte soort; de IUCN rekent hem tot de effen xenops Xenops minutus, die wereldwijd niet bedreigd is. In het gidsgebied vrij algemeen in vochtig bos, maar afhankelijk van bos.
Wetenschappelijke naam
Xenops mexicanus | Sclater, 1857
Sclater beschreef de soort in 1857 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Xenops werd in 1811 ingevoerd door Illiger. Xenops is Grieks, van xenos 'vreemd' en ōps 'gezicht', naar de vreemde, opgewipte snavel. mexicanus is Latijn voor 'Mexicaans', naar Mexico, waar de soort werd beschreven. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Córdoba, Veracruz, Mexico.