Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Yucatánwinterkoning

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Yucatánwinterkoning | Campylorhynchus yucatanicus

Yucatan Wren | Matraca yucateca

De yucatánwinterkoning is een grote, gestreepte Campylorhynchus-winterkoning met een van de kleinste verspreidingsgebieden van zijn geslacht: een smalle strook droog kuststruweel in het noorden van het schiereiland Yucatán. Paren en familiegroepjes houden met luide, krassende duetten contact.

Yucatánwinterkoning (Campylorhynchus yucatanicus)
Foto: Juan Cruzado Cortés — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luide, ratelende en krassende reeksen, vaak als duet of door een groepje tegelijk; daarnaast schurende roepen.

Luister: ZangXC332443

Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

17–18 cm. Kruin bruin, met een witte wenkbrauwstreep en een donkere oogstreep. Rug en mantel bruin met opvallende zwarte en witte strepen. Onderdelen wit, met fijne donkere vlekjes en streepjes op borst en flanken. Vleugels en vrij lange staart gebandeerd, buitenste staartpennen met wit. Snavel vrij lang en licht gebogen. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

In zijn leefgebied is hij de enige Campylorhynchus. De carolinawinterkoning Thryothorus ludovicianus komt op het schiereiland ook voor, maar is kleiner en heeft een ongestreepte, roodbruine rug en vale onderdelen. De vlekborstwinterkoning Pheugopedius maculipectus is kleiner, heeft een ongestreepte bruine rug en leeft in vochtiger bos.

Leefgebied

Droog kuststruweel, struikgewas met cactussen en lage droge bosjes vlak achter de kust, ook op duinen en langs lagunes; zelden meer dan enkele kilometers landinwaarts. Zoekt insecten op de grond en in struiken. Bouwt een bolvormig nest met een zij-ingang in een cactus of doornige struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Endemisch voor het noorden van het schiereiland Yucatán in Mexico: de kuststrook van Yucatán en het uiterste noorden van Campeche. Komt niet buiten het gidsgebied voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Te zien in het kuststruweel bij Río Lagartos en Celestún, vooral in de ochtend wanneer de paren luid zingen vanaf een cactus of struik.

Staat van instandhouding

Gevoelig. Het kleine verspreidingsgebied langs de kust wordt aangetast door de aanleg van wegen, huizen en toeristische voorzieningen en door branden.

Wetenschappelijke naam

Campylorhynchus yucatanicus | (Hellmayr, 1934)

Hellmayr beschreef de soort in 1934 als Heleodytes brunneicapillus yucatanicus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Campylorhynchus werd in 1824 ingevoerd door Spix. Campylorhynchus is Grieks, van kampulos 'gebogen' en rhunkhos 'snavel', naar de licht gebogen snavel. yucatanicus verwijst naar het schiereiland Yucatán in Mexico, waar de soort voorkomt. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Lagartos, Yucatán, Mexico.