Alle soorten › Zangvogels › Spreeuwen › Somalische spreeuw
Somalische spreeuw | Onychognathus blythii
Somali Starling | Estornino somalí
De Somalische spreeuw is een slanke, zeer langstaartige roodvleugelspreeuw van de Hoorn van Afrika, die in het gidsgebied alleen op Socotra voorkomt. Daar leeft hij naast de endemische Socotraspreeuw, vooral in het gebergte, en trekt in luidruchtige groepen langs kliffen en kloven.
Geluid
Luide, heldere, wat klagende fluittonen, tjie-oe en pieuw, vaak in vlucht; groepen maken een babbelend gekwetter.
Opname: Mike Evans — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
28–31 cm, waarvan een groot deel staart. Slank, met een slanke zwarte snavel en een lange, sterk getrapte, spits uitlopende staart. Het mannetje is glanzend blauwzwart. Het vrouwtje heeft een egaal lichtgrijze kop, hals en bovenborst, scherp afgezet tegen het zwarte lijf. Beide sekses hebben roodbruine handpennen met donkere toppen, in vlucht een grote roestrode vleugelvlek. Jonge vogels lijken op het mannetje maar zijn doffer en hebben een kortere staart.
Verwarringssoorten
De Socotraspreeuw (Onychognathus frater) is gedrongener, met een duidelijk kortere, recht afgesneden staart en een zwaardere snavel; het vrouwtje heeft een gestreepte, donkerder grijze kop. Jonge Somalische spreeuwen met een nog korte staart zijn het lastigst; let op de slankere bouw en snavel.
Leefgebied
Op Socotra vooral rotsige berghellingen, kliffen en diepe kloven in het Hagghiergebergte en op de kalkplateaus, ook in struweel en bos met vijgen- en drakenbloedbomen; minder bij dorpen en aan de kust dan de Socotraspreeuw. Eet vruchten en ongewervelden. Broedt in rotsspleten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de leefgebieden van Noord-Afrika en het Midden-Oosten.
Verspreiding en trek
In het gidsgebied alleen op Socotra (Jemen), waar hij vrij algemeen is in het gebergte en op de plateaus, maar minder talrijk dan de Socotraspreeuw. Van het Arabisch vasteland zijn geen zekere waarnemingen bekend. Daarbuiten in Eritrea, Djibouti, Noord-Ethiopië en Noord-Somalië.
- Wintergast (ca. apr–sep)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In de kloven van het Hagghiergebergte en op het Diksamplateau: kijk naar groepen die langs de rotswanden vliegen en let op de lange, spitse staart en de lichtgrijze kop van de vrouwtjes.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Op Socotra afhankelijk van het behoud van de natuurlijke vegetatie in het gebergte.
Wetenschappelijke naam
Onychognathus blythii | (Hartlaub, 1859)
Hartlaub beschreef de soort in 1859 als Amydrus blythii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Onychognathus werd in 1849 ingevoerd door Hartlaub. Onychognathus is samengesteld uit het Griekse onyx 'nagel, klauw' en gnathos 'kaak'. blythii eert de Engelse zoöloog Edward Blyth (1810–1873), conservator van het museum van de Asiatic Society in Calcutta. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit het noorden van Somalië.