Alle soorten › Genten en aalscholvers › Fregatvogels › Ascensionfregatvogel

Ascensionfregatvogel | Fregata aquila

Ascension Frigatebird | Rabihorcado de Ascensión

De Ascensionfregatvogel broedt nergens anders dan op Ascension, midden in de tropische Atlantische Oceaan. Voor de westkust van zuidelijk Afrika is hij een kandidaat-dwaalgast: fregatvogels worden daar zelden gezien en zijn op zee nauwelijks tot op soort te brengen.

Ascensionfregatvogel (Fregata aquila)
Foto: Drew Avery — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Op zee zwijgzaam. In de kolonie snavelklepperen en een rauw, ratelend geroep; baltsende mannetjes laten een trillend, gorgelend geluid horen.

Luister: RoepXC314486

Opname: Jim Holmes — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

89–96 cm lang, spanwijdte ongeveer 196–201 cm. Typische fregatvogel met smalle, gehoekte vleugels, lange gevorkte staart en lange, gehaakte snavel. Het mannetje is geheel zwart met groene glans op kop en mantel en een rode keelzak. Het vrouwtje is donker zwartbruin met een roodbruine nekband en borstband; de meeste vrouwtjes hebben een geheel donkere onderkant, een minderheid een witte vlek op de borst. Jonge vogels hebben een witte kop en een witte buik. Het vrouwtje met donkere buik en bruine borstband is binnen de fregatvogels uniek.

Verwarrings­soorten

De Amerikaanse fregatvogel (Fregata magnificens) is groter; het vrouwtje heeft een zwarte keel en een grote witte borst, het mannetje een purperen in plaats van groene glans. Het mannetje van de grote fregatvogel (Fregata minor) is niet te onderscheiden zonder goed zicht op de glans en de lichte vleugelband; het vrouwtje heeft een grijswitte keel en een witte borst. De kleine fregatvogel (Fregata ariel) is veel kleiner en heeft wit tot in de oksels.

Leefgebied

Tropische Atlantische Oceaan rond Ascension; foerageert tot honderden kilometers van de kolonie boven open zee, waar hij vliegende vissen en jonge schildpadden vangt en andere zeevogels berooft. Broedt op kale rotsen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.

Verspreiding en trek

Binnen het gebied niet met zekerheid vastgesteld; meldingen van fregatvogels van zee voor de westkust van Zuid-Afrika en Namibië kunnen deze soort betreffen, maar zijn niet gedocumenteerd. Jonge vogels zwerven na het uitvliegen wijd over de Atlantische Oceaan en zijn tot voor de kust van West-Afrika waargenomen. De soort broedt alleen op Ascension: lange tijd uitsluitend op het rotseiland Boatswain Bird Island en sinds de uitroeiing van verwilderde katten weer op het hoofdeiland.

Hoe en wanneer kijken

Elke fregatvogel voor de westkust verdient het om gefotografeerd te worden: bovenkant en onderkant, en vooral kop, keel en borst. Alleen een volwassen vrouwtje met donkere buik en roodbruine borstband is op zee met zekerheid te benoemen; jonge vogels en mannetjes zijn vrijwel niet te determineren.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar door de zeer kleine broedkern op één eiland. Na de uitroeiing van verwilderde katten op Ascension in 2004–2006 is de soort op het hoofdeiland teruggekeerd en neemt de populatie toe; zonder deze kolonie op het hoofdeiland blijft de soort gevoelig voor rampen en voedseltekort.

Wetenschappelijke naam

Fregata aquila | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Pelecanus Aquilus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Fregata werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. Fregata is afgeleid van het Franse frégate, 'fregat', een snel oorlogsschip — naar de snelle vlucht en de gewoonte andere zeevogels te beroven. aquila is Latijn voor 'adelaar' — naar de roofvogelachtige manier waarop fregatvogels andere zeevogels hun prooi afjagen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ascension.