Alle soorten › Steltloperachtigen › Meeuwen en sterns › Bengaalse stern

Bengaalse stern | Thalasseus bengalensis

Lesser Crested Tern | Charrán Bengalí

De Bengaalse stern is een middelgrote kuifstern met een slanke oranje snavel, die broedt rond de Rode Zee, de Perzische Golf en elders in de Indische Oceaan. Hij bezoekt in de zuidelijke zomer de warme oostkust van het gebied, waar hij tussen de veel talrijkere grote kuifsterns rust.

Bengaalse stern (Thalasseus bengalensis)
Foto: mourad-harzallah — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een raspend kree-ik, iets hoger en minder rauw dan het geluid van de grote kuifstern.

Luister: VluchtroepXC1166094

Opname: David Darrell-Lambert — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

Ongeveer 40 cm, van formaat en bouw als de grote stern maar met een langere, slanke, helder oranje tot geeloranje snavel. De bovendelen zijn lichtgrijs, iets donkerder dan bij de grote stern, en ook stuit en staart zijn grijs, zonder het contrast met een witte stuit. In winterkleed, dat de meeste vogels hier dragen, is het voorhoofd wit en vormt de zwarte achterkruin een korte kuif; in broedkleed reikt de zwarte kap tot aan de snavel, zonder witte band. De poten zijn zwart. In vlucht vormen de donkere buitenste handpennen een grijze wig.

Verwarrings­soorten

De grote kuifstern (Thalasseus bergii) is groter en donkerder grijs, met een gele snavel en in broedkleed een witte band tussen kap en snavel. De Afrikaanse koningsstern (Thalasseus albididorsalis) is groter, met een witte stuit en een dikkere snavel. De sierlijke stern (Thalasseus elegans) heeft een langere, licht gebogen snavel en een witte stuit. De grote stern (Thalasseus sandvicensis) heeft een zwarte snavel met gele punt.

Leefgebied

Warme kustwateren, baaien, estuaria en lagunes, vaak nabij koraalriffen en zandplaten; rust op stranden, zandbanken en rotsen tussen andere sterns.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.

Verspreiding en trek

Vooral langs de kust van Mozambique, zuidwaarts tot het noorden van KwaZulu-Natal (Richardsbaai en Durban) en zeldzaam verder zuidelijk tot de Oost-Kaap; ook aan de Mozambikaanse kust enkele overzomerende vogels. Aan de westkust uitzonderlijk. Broedt in de Rode Zee, de Perzische Golf, langs de noordkust van Afrika in Libië en verder oostelijk tot Australië; de vogels die het gebied bereiken komen uit het noordwesten van de Indische Oceaan.

  • Jaarrond
  • Zomergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-09-01 – 2026-08-31), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Doorzoek in de zomermaanden de rustplaatsen van grote kuifsterns in de estuaria van Richardsbaai en in de Mozambikaanse kustplaatsen zoals Inhambane en de Baai van Maputo op een kleinere, bleke stern met een oranje snavel. Een grijze stuit in vlucht bevestigt de determinatie.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd en wijdverbreid, maar de broedkolonies zijn gevoelig voor eierrapen, verstoring en olievervuiling in de Rode Zee en de Perzische Golf. In zuidelijk Afrika geen specifieke bedreigingen.

Wetenschappelijke naam

Thalasseus bengalensis | (Lesson, 1831)

Lesson beschreef de soort in 1831 als Sterna bengalensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Thalasseus werd in 1822 ingevoerd door Boie. Thalasseus is afgeleid van het Oudgriekse thalassa 'zee'. bengalensis betekent 'van Bengalen', de streek waar het beschreven exemplaar vandaan kwam. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit de kust van India.