Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Bennetts specht

Bennetts specht | Campethera bennettii

Bennett's Woodpecker | Pito de Bennett

Bennetts specht is een specht van open savannebos die opvallend veel tijd op de grond doorbrengt, waar hij met zijn snavel mieren- en termietengangen openlegt. De seksen verschillen duidelijk in de koptekening: het vrouwtje heeft een bruine keel en wangvlek, het mannetje een witte.

Bennetts specht (Campethera bennettii)
Foto: Kelly Abram — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, snel en herhaald wirrr-it wirrr-it of whi-rr whi-rr, vaak in duet waarbij beide vogels met gespreide vleugels tegenover elkaar zitten. Daarnaast een scherp tsjik. Roffelt weinig.

Luister: DuetXC682056

Opname: Dries Van de Loock — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

Ongeveer 23 cm. De rug is olijfbruin met lichte dwarsbandering, de staart olijfgeel. De onderdelen zijn bleek geelachtig tot crème met ronde zwarte vlekken, dichter op de borst dan op de buik. Het mannetje heeft een geheel rode kruin en een rode baardstreep, met witte wangen en een witte, ongevlekte keel. Het vrouwtje heeft een zwart, wit gestippeld voorhoofd, een rode achterkruin en een chocoladebruine keel en streep onder het oog. Jonge vogels lijken op het vrouwtje, maar met meer vlekken op de onderdelen.

Verwarrings­soorten

De goudstaartspecht (Campethera abingoni) is aan de onderzijde gestreept in plaats van gevlekt en heeft een zwart gestippelde baardstreep. Reichenows specht (Campethera scriptoricauda) heeft in beide seksen een zwart gespikkelde keel en wang en mist de bruine keel van het vrouwtje; in het noorden van Mozambique en in Malawi goed opletten. De kardinaalspecht (Dendropicos fuscescens) is kleiner en gestreept, met een bruin voorhoofd.

Leefgebied

Miombo, breedbladig savannebos, Kalahari-zandbos met kiaat en Zambezi-teak, en open bos met hoge bomen en kale grond ertussen. Foerageert veel op de grond en op laag hout, vooral op mieren en termieten. Nestelt in een holte, vaak in een oud nest van een baardvogel of andere specht.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.

Verspreiding en trek

In het noorden en oosten van het gebied: Angola, Zambia, Malawi, Zimbabwe, het noorden en oosten van Botswana, het noordoosten van Namibië (Kavango en Zambezi-strook), Mozambique, het noordoosten van Zuid-Afrika (Limpopo en Mpumalanga, onder meer het Krugerpark) en zeldzaam in Eswatini. Buiten het gebied tot in het zuiden van Congo-Kinshasa, Burundi en het zuiden van Tanzania.

  • Jaarrond
  • Zomergast (ca. okt–mrt)
  • Wintergast (ca. apr–sep)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-09-01 – 2026-08-31), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let in miombo en zandbos op spechten die opvliegen van kale grond rond een termietenheuvel; Bennetts specht zit vaak laag of op de grond en vliegt dan naar een lage tak. Het vrouwtje met haar bruine keel is de beste bevestiging. In Zuid-Afrika is de noordelijke helft van het Krugerpark een betrouwbare plek.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd en in geschikt bos algemeen. Kap van miombo en zandbos voor landbouw en houtskool vermindert plaatselijk het leefgebied.

Wetenschappelijke naam

Campethera bennettii | (Smith, 1836)

Smith beschreef de soort in 1836 als Chrysoptilus Bennettii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Campethera werd in 1841 ingevoerd door Gray. Campethera komt van het Griekse kampē, 'rups', en thēras, 'jager' — 'rupsenjager', naar het insectendieet van deze spechten. bennettii eert de Britse zoöloog Edward Turner Bennett (1797–1836). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit westelijk Transvaal (nu Noordwest), Zuid-Afrika.