Alle soorten › Stormvogelachtigen › Pijlstormvogels › Bruine stormvogel
Bruine stormvogel | Procellaria cinerea
Grey Petrel | Fardela Gris
De bruine stormvogel is een grote, grijs-witte stormvogel met een donkere ondervleugel die als een jan-van-gent van enkele meters hoogte in zee duikt en onder water achter inktvis aan zwemt. Hij broedt, uitzonderlijk voor een subantarctische stormvogel, in de zuidelijke winter.
Geluid
Op zee zwijgzaam. In de kolonie 's nachts een lage, kreunende en klagende roep, ooo-ah, en klepperende geluiden vanuit het hol.
Opname: Derren Fox — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
48–50 cm, fors, met een krachtige snavel en een korte, wigvormige staart. De bovendelen zijn egaal asgrijs, iets bruiner op vleugels en staart; de kop is grijs tot onder het oog, zodat de vogel een donkere kap lijkt te dragen. Keel, borst en buik zijn helder wit. De ondervleugel en de onderstaartdekveren zijn donkergrijs en steken sterk af tegen de witte buik. De snavel is lichtgroen tot geelachtig met donkere naden; de poten zijn roze-grijs. Seksen en leeftijden zijn gelijk. Vliegt met stijve, snelle slagen en lange glijvluchten, in harde wind in hoge bogen.
Verwarringssoorten
De grote pijlstormvogel (Ardenna gravis) heeft een scherp afgetekende zwarte kap met witte halsband, een witte band over de stuit en een grotendeels witte ondervleugel. De donsstormvogel Pterodroma mollis is kleiner, met een korte zwarte snavel en een grijze borstband. Scopoli's pijlstormvogel Calonectris diomedea is bruiner, met een witte ondervleugel en een bleekgele snavel. De witkopstormvogel Pterodroma lessonii heeft een witte kop en een witte staart.
Leefgebied
Koude en gematigde oceaanwateren ten zuiden van de subtropische convergentie, meestal boven diep water buiten het continentale plat. Eet vooral inktvis en vis, gevangen met stootduiken en achtervolging onder water; volgt beuglijnvissers en is daardoor kwetsbaar voor bijvangst. Broedt in holen op begroeide hellingen van subantarctische eilanden.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
Broedt op Marion en het Prins Edwardeiland, met jongen in het nest van april tot november. Voor het vasteland een schaarse wintergast, vooral boven diep water ver voor de West-Kaap en langs de rand van het plat; zelden oostelijker langs de zuidkust. Broedt verder op Tristan da Cunha en Gough, Crozet, Kerguelen, en de Campbell- en Antipodeneilanden; zwerft circumpolair tussen ongeveer 30° en 60° ZB.
Hoe en wanneer kijken
Het meest kans op diepzeetochten uit Kaapstad in de winter, wanneer de boot tot voorbij de rand van het plat vaart. De vogel volgt schepen minder hardnekkig dan de witkinstormvogel, maar let op een grijze stormvogel met donkere ondervleugel die van hoogte in het kielzog duikt.
Staat van instandhouding
Gevoelig. Grote aantallen verdrinken als bijvangst aan beuglijnen, vooral tijdens de broedtijd in de winter; daarnaast hebben ingevoerde katten en ratten op broedeilanden de populaties sterk teruggebracht. Na het uitroeien van katten op Marion herstelt de broedpopulatie daar langzaam.
Wetenschappelijke naam
Procellaria cinerea | Gmelin, 1789
Gmelin beschreef de soort in 1789 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Procellaria werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. Procellaria komt van het Latijnse procella, 'storm' — zeelieden brachten stormvogels in verband met stormweer op zee. cinerea is Latijn voor 'asgrauw' — naar de grijze bovendelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zee bij Nieuw-Zeeland, 48° ZB.